ସେଆର କରନ୍ତୁ

ବେଲ

ଏହି ପୋର୍ଟାଲରେ ବେଲ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୂଚନା ଦିଆ ଯାଇଛି ।

ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ  : ଏଗେଲ ମାର୍ମେଲସ

ବଂଶ : ରୁଟାସ

ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାଗତ ନାମ :

ଓଡିଆ – ବେଲ

ସଂସ୍କୃତ – ବିଲ୍ଵ

ତେଲୁଗୁ- ବିଲ୍ଵ, ମାରେଡି

ହିନ୍ଦୀ- ବେଲ୍

ବଙ୍ଗଳା- ବେଲ

ତାମିଲ- ବିଲ୍ଵ, କୁଭିଲାମ୍

ଇଂରାଜୀ- Bael tree

ଉପକ୍ରମ

ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ବେଲ ବୃକ୍ଷ ଏକ  ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଆସୁଛି  । ବିଶେଷ କରି  ଶୈବ ଧର୍ମାଲମ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବୃକ୍ଷ ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଛି  । ତେବେ କେବଳ ଯେ ଆଧାତ୍ମିକ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ବୃକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରତିପାଦନ ହୋଇଛି ତାହାନୁହେଁ  , ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ବୃକ୍ଷଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ  । ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଉପଯୋଗୀତା ଯୋଗୁଁ ଆଜିକାଲି ଏହାର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି  । ତେଣୁ ବ୍ୟବସାୟିକ ଭିତ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଚାଷ କରାଗଲେ ତାହା ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ଦେଇପାରିବ  ।

ଉଦ୍ଭିଦ ପରିଚୟ

ବେଲ ବୃକ୍ଷ ଏକ ଶକ୍ତ କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ବହୁବର୍ଷୀୟ ବୃକ୍ଷ  । ବେଲ ବୃକ୍ଷ ଆମ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦେଖାଯାଏ  । ବିଶେଷ କରି ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳ ମାନଙ୍କରେ ଏହି ବୃକ୍ଷ ବହୁଳ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ  ।

ବେକ ବୃକ୍ଷ ୮ରୁ ୧୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିଥାଏ  । ପତ୍ରଗୁଡିକ ତ୍ରିପତ୍ରକ , ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ପତ୍ରଗୁଡିକ ଅଣ୍ଡାକୃତି ବର୍ଚ୍ଛାକୃତି ଅଟେ  । ଫୁଲଗୁଡିକ ସବୁଜିଆ ଧଳା, ମଧୁର ତଥା କଷିୟ ଶାଖାୟିତ ସ୍ତବକରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥାଏ  ।  ଫଳ ଗୋଳାକାର  ଓ କାଠୁଆ ଶକ୍ତ ଆବରଣଯୁକ୍ତ  । କଞ୍ଚା ଅବସ୍ଥାରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣ ସବୁଜ ଏବଂ ପାଚିଲା ଅବସ୍ଥାରେ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ  । ମଞ୍ଜିଗୁଡିକ ଅଣ୍ଡାକୃତି ଚେପଟା ଏବଂ ଅଠାଳିଆ ପରିଚ୍ଚଦକରେ ରହିଥାଏ   ।

ରାସାୟନିକ ସଂଗଠନ

ବେଲ ଫଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାର ମ୍ୟୁସିଲେଜ ଏବଂ ପେକଟିନ ପାଇଁ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଯୁକ୍ତ ଅଟେ  । ଏହାର ଫଳରେ ୧୦୦ ଗ୍ରାମ ପଲପରେ , ୬୧.୫ ଗ୍ରାମ, ୧.୮ ଗ୍ରାମ ପ୍ରୋଟିନ, ୧.୭ ଗ୍ରାମ ଖଣିଜ ଲବଣ,୩୧.୦ ଗ୍ରାମ , ୫୫ ମିଗ୍ରା ତଥା ୭.୨୧ ମି.ଗ୍ରା  ଭିଟାମିନ C ମିଳିଥାଏ   ।

ପ୍ରୟୋଗନୀୟ ଅଂସ

ପତ୍ର, ଛେଲି ମୂଳ ଉଭୟ କଞ୍ଚା ଓ ପାଚିଲା ଫଳ  ।

ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଓ ପ୍ରୟୋଗ

ଏହାର ଚେର ମଧୁର, କଷାୟ ତିକ୍ତ ଓ ଜ୍ଵରଘ୍ନ  । ଚେର ତରଳଝାଡା  ,  ଅଗ୍ନିମାଦ୍ୟ , ପେଟଯନ୍ତ୍ରଣା  , ବାତରୋଗ,  ବାନ୍ତିମ ଆଦିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ  । ବେଲ ପତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି, ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ, ମଧୁମେୟ ଓ ଶ୍ଵାସରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ  । ଏହା ସହିତ ପାଚିଲା ଫଳ, କଷାୟ, ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଶୀତଳ, ବଳବର୍ଦ୍ଧକ, ମଳକାରକ , ଓ ହୃଦୟ ତଥା ମସ୍ତିସ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପାଦେୟ  ।

ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ

ବେଲଚାଷ ଏକ ଲାଭଦାୟକ ଫସଲ ହୋଇପାରିବ  । ଉନ୍ନତ କିସମର ଗଛରେ ୫୦୦ ଗ୍ରାମରୁ ୨ କିଗ୍ରା ଓଜନର ବେଲ ଫଳ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇପାରିବ  ।

ମୃତ୍ତିକା ଓ ଜଳବାୟୁ  : ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ୧୦୦ରୁ ୨୦୦ ମି.ମି ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଭଲ ବଢେ  । ଏହା ଟାଣ, ଶୁଷ୍କ, କାଦୁଅ, ଓ ପଟୁମାଟିରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ  ।

ରୋପଣ ପଦ୍ଧତି : ବେଲ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଜୁନ ମାସ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଅଟେ  । ମଞ୍ଜି ଗଛରୁ ଝଡିଥିବା ପାଚିଲା ବେଲ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ଫଳରୁ ମଞ୍ଜି ଅଲଗା କରାଯାଏ  । ମଞ୍ଜିରୁ ଅଠା ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ଖରାରେ ସୁଖାଯାଏ  । ତେଣୁ ମଞ୍ଜିକୁ ଅଧିକ ଦିନ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ  ।  ତେଣୁ ମଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହର ୮/୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପଟାଳି ପ୍ରସ୍ତୃତ କରି କିମ୍ବା ପଲିଥିନ ମୁଣାରେ ଲଗାଯିବା ଉଚିତ  ।  । ମଞ୍ଜି କୁ ଲଗାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ଭିଜାଯାଏ  । ୩ ମାସରୁ ୧୨ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଚାରା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ  । ପଲିଥିନ ମୁଣାରେ ମାଟି ଓ ଜୈବିକ ସାର ମିଶାଇ ପ୍ରତି ମୁଣାରେ ୧ରୁ ୨ ଟି କରି ମଞ୍ଜି ରୋପଣ କରାଯାଏ  । ପ୍ରାୟ ୧ ମାସ ପରେ ମଞ୍ଜି ଅଙ୍କୁରିତ ହୋଇଥାଏ  । ଚାରାଗୁଡିକ ୧ ବର୍ଷ ନର୍ସରୀରେ ରହିବା ଦରକାର  ।

ଅଙ୍ଗୀୟ ଜନନ : ପଟାଳିରେ ବା ମୁଣାରେ ଥିବା ବାରରୁ ଅଠର ମାସର ପୋଷାକ ଚେର ସହିତ କକ୍ଷୀୟ , ପୋଷ୍ୟ ମୁକୁକକୁ କଲମୀକରଣ କରାଯାଇ ଚାରା ଉତ୍ପର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଏ  । ପୋଷାକ ଛାଡ଼ ପ୍ରାୟ ୦.୭୫ ସେମି  ମୋଟା ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ  । ପତ୍ର ଝଡା ଦେବା ପାରେ ପୋଷ୍ୟ ମୁକୁଳକୁ ସତର୍କତାର ସହିତ କଟାଜାଏ ପୋଷାକ ପୋଷାକରେ “ ରିଙ୍ଗ” କଲମୀ କରାଯାଏ । କଲମୀ କରିବାର ପନ୍ଦର ଦିନ ପରେ ପୋଷକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ କଟାଜାଏ ଯାହାକି ଶୀଘ୍ର ସଂଯୋଜନ ହେବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ  । ପ୍ରାୟ ୩୦ରୁ ୪୫ ଦିନ ପରେ ମୁକୁଳରୁ ପ୍ରରୋହ ବାହାରେ  ।

ମଞ୍ଜିରୁ ଉତ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଚାରା ପ୍ରାୟ ବର୍ଷକ ପରେ ଲଗାଯାଏ  । କିନ୍ତୁ ନର୍ସରୀରେ ଦୁଇବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରା ରଖି ଆବଶ୍ୟକ ଯତ୍ନ ନେଲେ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟେ । ୪୫ ଘନ ସେମି ଗାତ ଖୋଳି ବର୍ଷାଋତୁ ଆରମ୍ଭରେ ଚାରା ଲଗାଯାଏ  ।

ସାର ପ୍ରୟୋଗ : ଗଛରେ ଫଳ ଆସିବା ପରେ ଗଛ ପିଛା ୫୦୦ ଗ୍ରାମ ଯବକ୍ଷାରଜାନ,୨୫୦ ଗ୍ରାମ ଫସଫରସ ଏବଂ ୫୦୦ ଗ୍ରାମ ପଟାସ ଦେଲେ ଗଛରୁ ଆମଦାନୀ ଆଶାତୀତ ହୋଇଥାଏ  । ବେଲଗଛ ଅତ୍ୟଧିକ ସହନଶୀଳ ହେତୁ ଏଥିରେ କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ ଦରକାର ହୋଇନଥାଏ  । ଗଛର ସଠିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷାପରେ ଅଗଡାଳଗୁଡିକ କାଟିବା ଆବଶ୍ୟକ  ହୋଇଥାଏ  । ଏହି ଡାଳକଟା ବର୍ଷରେ ଦୁଇଥର ଯଥାକ୍ରମେ ଅପ୍ରେଲ- ମେ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ କରାଯାଇପାରେ  । ଡାଳ କାଟିବା ଦ୍ଵାରା ଗଛଗୁଡିକ ଶାଖାପ୍ରଶାଖା ମେଲାଇ ବଢିଥାନ୍ତି ଓ ଉତ୍ପାଦନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ । କଲମୀ ଗଛରୁ ୪ ବର୍ଷଓ ମଞ୍ଜି ରୋପିତ ଗଛରୁ ୭ରୁ ୮ ବର୍ଷ ପରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ମିଳିଥାଏ  । ଏପ୍ରିଲ- ମେ ମାସରେ ଫଳ ପରିପକ୍ଵ ହୋଇଥାଏ  ।

ଅମଳ : ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପକ୍ଵ ଫଳ ଚଟାଣରେ ପଡି ଫାଟିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାଚିଲା ପୂର୍ବରୁ ତୋଳାଜାଇ କୃତ୍ରିମ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପଚାଯାଇପାରେ  । ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରରେ ଏହାକୁ ୩ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରଂକ୍ଷିତ କରାଯାଇପାରେ   ।

ବ୍ୟବସାୟିକ ସୂଚନା : ୧୯୯୯-୨୦୦୦ ମସିହାରେ ବେଲ ଛେଲି କିଗ୍ରା ପ୍ରତି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ୧୫ ଟଙ୍କା, କଲିକତାରେ ୧୮ ଟଙ୍କା, ଓ ମୁମ୍ବାଇରେ ୨୫ ଟଙ୍କା ଥିଲା  । ଏହାର ଫଳ କିଗ୍ରା ପ୍ରତି ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ୧୫ ଟଙ୍କା, କୋଲକାତା ୬ ଟଙ୍କା, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ  ୮ରୁ ୨୦ ଟଙ୍କା ଥିବାବେଳେ ଚେନ୍ନାଇରେ ୯ ଟଙ୍କା ଥିଲା   ।

ଆଧାର :ଡାକ୍ତର ଦୀନବନ୍ଧୁ ମହାରଣା

2.96153846154
ଆପଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

( ଯ଼ଦି ଆପଣଙ୍କର କିଛି କମେଣ୍ଟ / ପରାମର୍ଶ ଉକ୍ତ ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ରହିଛି ତେବେ ଦଯାକରି ତାହାକୁ ଏଠାରେ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

Enter the word
ନେବିଗତିଓଂ
Back to top