ହୋମ / କୃଷି / ଉତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ / ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ (ଫସଲ ପରିକଳ୍ପନା)
ସେଆର କରନ୍ତୁ

ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ (ଫସଲ ପରିକଳ୍ପନା)

ପ୍ରତ୍ୟକ କିଆରୀରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କି ପ୍ରକାର ଫସଲ ଚାଷ କରାଯିବ ସେଥିପାଇଁ ଯୋଜନା କରିବାକୁ ପରିକଳ୍ପନା କୁହାଯାଏ ।

ମୃତ୍ତିକାର  ଉର୍ବରତା   ସୁରକ୍ଷିତ   ରଖି   ପ୍ରତ୍ୟକ   ଫସଲରୁ  ସର୍ବାଧିକ  ଲାଭ  ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ   ଫାର୍ମର  ପ୍ରତ୍ୟକ   କିଆରୀରେ  ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ  ସମୟ  ମଧ୍ୟରେ  କି  ପ୍ରକାର  ଫସଲ   ଚାଷ  କରାଯିବ  ସେଥିପାଇଁ   ଯୋଜନା  କରିବାକୁ   ପରିକଳ୍ପନା   କୁହାଯାଏ   । ଗୋଟିଏ   ଭଲ   ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା  ବିଭିନ୍ନ  ସମ୍ବଳ  ଯଥା – ଜମି, ଶ୍ରମ,  ଅର୍ଥ  ଓ  ପରିଚାଳନାର   ଲାଭଜନକ   ବିନିଯୋଗ   କରେ , ମୃତ୍ତିକାର  ଉର୍ବରତା   ସୁରକ୍ଷିତ   ରଖେ  ଏବଂ  ସମଗ୍ର   ଫାର୍ମରୁ  ସର୍ବାଧିକ   ଲାଭ  ଦିଏ   ।

ଗୋଟିଏ   ଉତ୍ତମ   ଫସଲ   ପରିକଳ୍ପନାର  ଲକ୍ଷଣ

  1. ବଜାର  ଦର  କିମ୍ବା  ଅନ୍ୟ  କୌଣସି  କାରଣ  ଯୋଗୁ  ଆବଶ୍ୟକ   ନହେଲେ   ପ୍ରତ୍ୟକ  ଫସଲର   କ୍ଷେତ୍ରଫଳ   ପ୍ରତିବର୍ଷ   ପ୍ରାୟ  ସମାନ  ରହୁଥିବ   ।
  2. ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ପାଇଁ   ଯେତେ  ବର୍ଷ  ଦରକାର  କିଆରୀ  ସଂଖ୍ୟା  ସେତିକି  ବା  ତାର  ଗୁଣିତକ  ହେଉଥିବ  ।
  3. ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା  ପରିବାରର   ଖାଦ୍ୟ  ଆବଶ୍ୟକତାର   ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ   ପୂରଣ  କରୁଥିବ  ଏବଂ  ଗୋରୁ  ଗାଈମାନଙ୍କ  ପାଇଁ  ଯଥେଷ୍ଟ   ଗୋଖାଦ୍ୟ   ଯୋଗାଉଥିବ   ।
  4. ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନାରେ  ଛୁଇଁ   ଜାତୀୟ   ଫସଲ  ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ   ହୋଇଥିବ   ।
  5. ଅଧିକ  ଲାଭଜନକ   ଫସଲ  ପାଇଁ   ଅଧିକ   ଜମି  ବ୍ୟବସ୍ଥା  କରି   ହେଉଥିବ   ।

ଫସଲ ପରିକଳ୍ପନା ବିଧି

କୌଣସି   ଫାର୍ମ  ପାଇଁ  ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା  ପ୍ରସ୍ତୁତ   କଲାବେଳେ  ନିମ୍ନଲିଖିତ   ବିଷୟଗୁଡିକ  ବିଚାରକୁ   ନେବା  ଆବଶ୍ୟକ   ।

  1. ଘର, ରାସ୍ତା ଓ  ନାଳୀ   ପାଇଁ   ଜମି   ବ୍ୟବସ୍ଥା  :- ଫସଲ  ଚାଷ   ପାଇଁ  କିଆରୀ   କ୍ଷେତ୍ରଫଳ   ଠିକ୍  କରିବା  ପୂର୍ବରୁ   ମୋଟ   ଫାର୍ମର   କିଛି  ଅଂଶ   ଅଫିସ   ରହିବା  ଘର   ଏବଂ   ରାସ୍ତା  ପାଇଁ   ଛାଡିବାକୁ   ହେବ   । ଫାର୍ମର   ଆକାର  ବଢିଲେ   ଏହି  ଜମିର   ଆନୁପାତିକ   କ୍ଷେତ୍ରଫଳ   କମ୍  ହୁଏ   । ଫାର୍ମ   କ୍ଷେତ୍ରଫଳ  ୫୦ ହେକ୍ଟର  ବା  ତହିଁରୁ   କମ୍  ହେଲେ  ୮- ୧୦ ପ୍ରତିଶତ  ଜମି  ଏବଂ  ୫୦ ହେକ୍ଟରରୁ   ଅଧିକ  ହେଲେ  ୫ ପ୍ରତିଶତ   ଜମି  ଘର  ରାସ୍ତା  ଏବଂ   ନାଳୀ   ପାଇଁ  ଛାଡିବାକୁ   ହେବ   ।
  2. କିଆରୀ  ସଂଖ୍ୟା  : - ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ   ପାଇଁ   ଯେତେ  ବର୍ଷ   ଦରକାର  କିଆରୀ  ସଂଖ୍ୟା  ସେତିକି   ବା  ତାର   ଗୁଣିତକ   ହେବା  ଆବଶ୍ୟକ   । ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନାରେ  ଯଦି  ୫ ବର୍ଷିଆ  ଫସଲ   ପର୍ଯ୍ୟାୟ   ସ୍ଥାନ  ପାଏ   ତେବେ  କିଆରୀ  ସଂଖ୍ୟା  ୫ କିମ୍ବା  ୧୦, ୧୫, ୬୦  ଇତ୍ୟାଦି  ହେବ  ଯଦ୍ଦ୍ଵାରା  ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ   ପ୍ରତ୍ୟକ  ଫସଲ   ସମାନ  ପରିମାଣ   ଜମିରେ  ଚାଷ  କରାଯାଇପାରିବ   ।
  3. ପ୍ରତ୍ୟକ   କିଆରୀ   କ୍ଷେତ୍ରଫଳ : - ଭୂମିର   ଉଚ୍ଚାବଚ୍ଚ   ମୃତ୍ତିକା  ଅବସ୍ଥା  କିମ୍ବା   ଅନ୍ୟ  କୌଣସି  କାରଣ  ବାଧ୍ୟ  ନକରେ   ପ୍ରତ୍ୟକ   କିଆରୀର  କ୍ଷେତ୍ରଫଳ   ସମାନ  ହେବା   ଉଚିତ   ।
  4. ଫସଲ   ନିର୍ବାଚନ : - ଫସଲ  ନିର୍ବାଚନ   ଫାର୍ମର   ଅବସ୍ଥିତି   ଅନୁଯାୟୀ   ଭିନ୍ନ  ଭିନ୍ନ   ହୋଇଥାଏ   ।  ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ  ଫାର୍ମ  ସହର   ନିକଟରେ  ଅବସ୍ଥିତ   ହୋଇଥିଲେ  ୬୦ ପ୍ରତିଶତ   ନିଟ୍  ଚାଷ  ଜମିରେ   ପନିପରିବା   ଏବଂ   ଅବଶିଷ୍ଟ   ଜମି   କିମ୍ବା  ଅତି  କମ୍ ରେ  ୧୨ – ୧୫  ପ୍ରତିଶତରେ   ଗୋଖାଦ୍ୟ   ଫସଲ  ଚାଷ  କରିବା  ଉଚିତ   । ଫାର୍ମ   ଚିନି  କାରଖାନା  ନିକଟରେ   ଅବସ୍ଥିତ  ଥିଲେ  ୬୦ ପ୍ରତିଶତ  ଜମିରେ   ଆଖୁ ଏବଂ  ଅବଶିଷ୍ଟ   ଜମିରେ   ପନିପରିବା  ଓ  ଶସ୍ୟ   ଜାତୀୟ   ଫସଲ  ଚାଷ   କରିବା  ଉଚିତ   । ଫାର୍ମ  ଫଳ  ଓ  ପନିପରିବା  ସଂରକ୍ଷଣ  କାରଖାନା  ନିକଟରେ  ଅବସ୍ଥିତ  ହୋଇଥିଲେ  ୬୦ ପ୍ରତିଶତ  ଜମିରେ   ମଟର , ବିଲାତି  ବାଇଗଣ   ଆଦି   ପନିପରିବା  ଏବଂ   ଅବଶିଷ୍ଟ   ଜମିରେ  ଫଳ  ବଗିଚା   କରିବା   ଉଚିତ   । ଫାର୍ମ  ଯଦି  ଡାଇରୀ  ଫାର୍ମ  ନିକଟରେ   ଅବସ୍ଥ୍ତ   ହୋଇଥିବ  ୧୦ – ୧୫  ପ୍ରତିଶତ   ଜମିରେ   ତୈଳବୀଜ  ଓ  ଡାଲିଜାତୀୟ  ଫସଲ  ଏବଂ   ଅବଶିଷ୍ଟ   ଜମିରେ   ଗୋଖାଦ୍ୟ   ଫସଲ  ଚାଷ   କରିବା  ଉଚିତ   । ଫାର୍ମ  ଶୀତଳ  ଭଣ୍ଡାର   ନିକଟରେ  ଅବସ୍ଥିତ  ଥିଲେ  ଆଳୁ, ପିଆଜ  ଆଦି  ଫସଲ   ଚାଷ   କରିବା  ଉଚିତ   ।
  5. ଫସଲ   ନିର୍ବାଚନ   ଫାର୍ମରେ  ମିଳୁଥିବା   ସୁବିଧା  ଭିତ୍ତିରେ  ହେବା   ଉଚିତ :-  ଫାର୍ମରେ   ମିଳୁଥିବା   ସୁବିଧା   ଯଥା  ବିଜୁଳି ଶକ୍ତି, ଜଳସେଚନ, ପରିବହନ,  ଶ୍ରମିକ,  କୃଷି  ଉପକରଣ  ଇତ୍ୟାଦି   ଭିତ୍ତିରେ   ଫସଲ   ନିର୍ବାଚନ   କରିବାକୁ  ହେବ   । ଏହି  ସୁବିଧାଗୁଡିକ   ମିଳୁଥିଲେ   ସର୍ବାଧିକ   ଲାଭ  ପାଇଁ   ସଘନ   ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା   ଅବଲମ୍ବନ   କରିବାକୁ  ହେବ   । ସଘନ   ଫସଲ   ପରିକଳ୍ପନାରେ   ପନିପରିବାକୁ   ସ୍ଥାନ   ଦେବାକୁ   ହେବ   । କାରଣ  ତଦ୍ଦ୍ଵାରା  ଅଧିକ  ଲାଭ   ମିଳିପାରିବ   ।
  6. ଏପରି  ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା   କରିବାକୁ  ହେବ  ଯେପରି   ଫାର୍ମରୁ   ମିଳୁଥିବା  କୃଷି   ଉପକରଣ  ଏବଂ  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ସମ୍ବଳ  ନଷ୍ଟ   ନହୋଇ   ବିନିଯୋଗ  କରାଯାଇପାରିବ   । ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ  ଫସଲ  ପରିକଳ୍ପନା  ପରିବାରର   ଆବଶ୍ୟକତା   ପୂରଣ   କରିପାରୁଥିବା   ଉଚିତ   ।
  7. ମୃତ୍ତିକାର  ଉର୍ବରତା  ଓ  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ   ଭୌତିକ  ତଥା  ରାସାୟନିକ   ଧର୍ମର   ସୁରକ୍ଷା  ପାଇଁ  ଫସଲ   ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅତି  କମ୍ ରେ   ବର୍ଷକୁ   ଗୋଟିଏ   ଛୁଇଁ  ଜାତୀୟ   ଫସଲ  ଚାଷ  କରିବା  ଉଚିତ   ।

ଫସଲ ପରିକଳ୍ପନାର ଉଦାହରଣ

ଚିନି  କାରଖାନା   ଅବସ୍ଥିତ  ଗୋଟିଏ   ଦଶ   ହେକ୍ଟରିଆ  ନଳକୂପ   ଦ୍ଵାରା  ଜଳସେଚନ  ଫାର୍ମ  ପାଇଁ  ଫସଲ   ପରିକଳ୍ପନା  ପ୍ରସ୍ତୁତ   କର  ଏବଂ  ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ସଘନତା  ହିସାବ   କର   ।

ଅନୁମାନ

  1. ଫାର୍ମର  ମୋଟ  କ୍ଷେତ୍ରଫଳ  ୧୦ ହେକ୍ଟରର  ୧୦ ପ୍ରତିଶତ  ଘର, ରାସ୍ତା  ଏବଂ  ନାଳୀ  ପାଇଁ  ଛାଡିବାକୁ  ହେବ   । ଏଣୁ  ନିଟ୍  ଚାଷ  ଜମିର   କ୍ଷେତ୍ରଫଳର   ହେକ୍ଟର   ହେବ   ।
  2. ଫସଲ – ଚାଷ  ପାଇଁ   ସମସ୍ତ  ଆବଶ୍ୟକୀୟ   ଉପକରଣ   କୃଶକ   ପାଖରେ   ରହିଛି   ।
  3. ଷାଠିଏ   ପ୍ରତିଶତ   ଜମିରେ  ଆଖୁ   ଚାଷ   ହେବ   ।
  4. ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ
    • ମକା – ଆଳୁ – ଆଖୁ – ମୂଳା  ଫସଲ – ମୁଗ  ୩ ବର୍ଷ
    • ମକା – ଆଖୁ – ମୂଳୀ  ଫସଲ – ବିରି ୩ ବର୍ଷ  + ଆଳୁ
    • ବୋଇତାଳୁ – ମୂଳ – ଫୁଲକୋବି – ଭେଣ୍ଡି : ୧ ବର୍ଷ
    • ଭେଣ୍ଡି – ଫୁଲକୋବି – ଉଲକୋବି – ବୋଇତାଳୁ : ୧ ବର୍ଷ
    • ଧାନ – ଆଳୁ – ରାଶି
  5. କିଆରୀ  ସଂଖ୍ୟା – ୯ (କାରଣ  ସମସ୍ତ   ଫସଲ   ପର୍ଯ୍ୟାୟର  ମୋଟ  ଅବଧି  ୯ ବର୍ଷ )
  6. ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ସଘନତା =  X  ୧୦୦

    ସମସ୍ତ  ଫସଲ  ପର୍ଯ୍ୟାୟ  ପାଇଁ   ଆବଶ୍ୟକ   ବର୍ଷ  ସଂଖ୍ୟା

    =   X  ୧୦୦  = 222.2%

ଆଧାର  - ଶିକ୍ଷକ  ଶିକ୍ଷା  ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ଓ ରାଜ୍ୟ  ଶିକ୍ଷା  ଗବେଷଣା  ଓ  ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ  ପରିଷଦ

3.12
ଆପଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

( ଯ଼ଦି ଆପଣଙ୍କର କିଛି କମେଣ୍ଟ / ପରାମର୍ଶ ଉକ୍ତ ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ରହିଛି ତେବେ ଦଯାକରି ତାହାକୁ ଏଠାରେ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

Enter the word
ନେବିଗତିଓଂ
Back to top