ହୋମ / ଶିକ୍ଷା / ଶିଶୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ / ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ
ସେଆର କରନ୍ତୁ

ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ

ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ (୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୬ - ୨୫ ଜୁନ ୨୦୧୬) କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ।

ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ (୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୬ - ୨୫ ଜୁନ ୨୦୧୬) କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ।

ଜୀବନ କାଳ

ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୨, ୧୯୨୬ରେ ଓଡ଼ିଶାର କଟକର ନିଆଳିଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମହେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର ଓ ମାତା ରଙ୍ଗଲତା ଦେବୀ । ନୀଳମଣି ନିଆଳି ମାଇନର ସ୍କୁଲ ଏବଂ ବିଞ୍ଝାରପୁର ହାଇସ୍କୁଲରୁ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆରେ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରି ଥିଲେ । ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ଲାଇବ୍ରେରିଆନ ଭାବରେ ନିଜର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଭଦ୍ରକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରି ବି.ଜେ.ବି ସାନ୍ଧ୍ୟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ସେବାନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା

ସ୍ଵାଧୀନତା ପରର ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନୀଳମଣି ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା କଥାକାର । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବହୁ ବିଭାଗରେ ନିଜ ଅବଦାନ ଛାଡି ଯାଇଛନ୍ତି । କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ପ୍ରବନ୍ଧ, ରମ୍ୟ ରଚନା, ଲଳିତ କଥନ, ଅନୁବାଦ, ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଆଦି ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଷାଠିଏରୁ ଅଧିକ ବହି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ହାସ୍ୟରସ ଭରା ଲେଖା ଅନେକ ରହିଅଛି । "ଡହରାନନ୍ଦ" ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି, ସେ ବହୁ ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସମ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ପଦ ମଧ୍ୟ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ୧୦ରୁ ଅଧିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କର ପୃଷ୍ଟପୋଷକତାରେ ଗଢିଉଠିଥିଲା । ଜଣେ ବାଗ୍ମୀ ଓ ସୁବକ୍ତା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସାରା ଭାରତରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।

ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ

  • ପ୍ରେମ ତ୍ରିଭୂଜ (୧୯୫୨)
  • ମିଛ ବାଘ (୧୯୫୫)
  • ଶୃଣନ୍ତୁ ସର୍ବ ଅମୃତସ୍ୟ ପୁତ୍ର (୧୯୫୭)
  • ଗଞ୍ଜେଇ ଓ ଗବେଷଣା (୧୯୬୧)
  • ରାନୁ ଅପା ଠାରୁ ପୁଷି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
  • ଅନ୍ଧ ରାତିର ସୂର୍ଯ୍ୟ (୧୯୬୫)
  • ଅନ୍ୟ ରୂପ ରୂପାନ୍ତର
  • ଆକାଶ ପାତାଳ (ଆକାଶ ପାତାଳ ପୁସ୍ତକରୁ ତାଙ୍କ ଘରର ନାମ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ପାତାଳ ରଖିଥିଲେ)
  • ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ
  • ପିଙ୍ଗଳ ସେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ
  • କପୋତ ପକ୍ଷୀ ଗୁରୁ ମୋର
  • ସୁମିତ୍ରାର ହସ
  • ବିଷ୍ଣୁ ମାୟା
  • ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ
  • ପାପ ଓ ମୁକ୍ତି
  • ସେକାଳ ପଖାଳ
  • ବୃନ୍ଦାବନର ଶେଷ ଧୂପ
  • ଯା ଦେବୀ ସମ ଗୃହେଷୁ
  • ଗଳ୍ପ ବିଚିତ୍ରା
  • ନିବେଦିତାର ନ୍ୟାୟାଭିସାର

ଉପନ୍ୟାସ

  • ଧାରା ଓ ଧାରା
  • ତାମସୀ ରାଧା
  • ହଂସ ମିଥୁ

ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ

  • ପ୍ରଭାତର ଜୟଯାତ୍ରା
  • ହଜି ଯାଇଥିଲେ ଖୋଜି ଆଣିବି
  • କିଛି ହସ କିଛି ରସ
  • ବିହଙ୍ଗ ବିପ୍ଳବ

ଆଲୋଚନା

  • ସାହିତ୍ୟର କଥା ଓ ରମ୍ୟ ରଚନା ସାହିତ୍ୟର ପରିବାର

ଅନୁବାଦ

  • ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ମହାକାବ୍ୟ “ସାବିତ୍ରୀ” ର ଓଡ଼ିଆରେ ଗଦ୍ୟାନୁବା
  • ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ "ଭବାନୀ ଭାରତୀ"ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ

ସମ୍ପାଦନା

  • ଝଙ୍କାର(୧୯୬୮-୧୯୬୯)
  • ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ(୧୯୭୫-୧୯୭୮)
  • Odisha Review(୧୯୭୫-୧୯୭୮)

ସମ୍ମାନ

  • ୧୯୭୯: ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, (ଆକାଶ ପାତାଳ ପାଇଁ)
  • ୧୯୮୩: ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର (ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ପାଇଁ)
  • ୧୯୮୪: କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, (ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ ପାଇଁ)
  • ୨୦୦୦:ଭାରତୀୟ ଭାଷା ପରିଷଦ ସମ୍ମାନ
  • ୨୦୦୬: ସାହିତ୍ୟ ଭାରତୀ ସମ୍ମାନ
  • ୨୦୧୦: ସିସୋର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର

ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣିଙ୍କର ୨୦୧୬ ମସିହା ଜୁନ ୨୫ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରଠାରେ ମହାପ୍ରୟାଣ ଘଟିଥିଲା ।

ଆଧାର – ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ

2.5
ଶୁଭେନ୍ଦୁ ରଥ Mar 17, 2017 07:44 PM

ବହୁତ ଭଲ ହୋଇଛି | ଓଡିଆ ଭାଷାରେ ୱେବସାଇଟ ଦେଖି ଭଲ ଲାଗିଲା |

ଆପଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

( ଯ଼ଦି ଆପଣଙ୍କର କିଛି କମେଣ୍ଟ / ପରାମର୍ଶ ଉକ୍ତ ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ରହିଛି ତେବେ ଦଯାକରି ତାହାକୁ ଏଠାରେ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

Enter the word
ନେବିଗତିଓଂ
Back to top