অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

ଡାଳୁଅ ଧାନରେ ଜଳ ପରିଚାଳନା

ଡାଳୁଅ ଧାନରେ ଜଳ ପରିଚାଳନା

ଉପକ୍ରମ

ଜଳର ସୁପରିଚାଳନା ଗୁଣାତ୍ମକ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ଓ କୃଷି ବିକାଶର ପ୍ରମୁଖ ଆଧାର  । ଏଣୁ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଳର ସୁବିନିଯୋଗ ଓ ଉପଯୋଗିତା ଏକ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ  । କିନ୍ତୁ ପରିତାପର ବିଷୟ ଯେ, ଆବଶ୍ୟକ ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଯଥା ଜଳର ଅପଚୟ ଘଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଫସଲରେ ଜଳସଙ୍କଟ ଓ ରୋଗପୋକର ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇ ପ୍ରଭୃତ କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ  । ଅପରପକ୍ଷେ ଜଳର ସୁବିନିଯୋଗ ଓ ପରିଚାଳନା ହୋଇପାରିଲେ କୃଷି ବିନିଯୋଗ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଓ ମାତ୍ରାଧିକ ଅମଳ ହୋଇ ଲାଭ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ  । ଏଣୁ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଡାଳୁଅ ଧାନ ଫସଲକୁ କିପରି ଜଳ ପରିଚାଳନା କରି ଆଶାନୁରୂପକ ଅମଳ ମିଳିପାରିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ କରାଯାଉଛି  ।

ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତ


ସାଧାରଣତଃ ଚାଷୀଭାଇଙ୍କ ମନରେ ଏଭଳି ଏକ ଧାରଣା ରହିଛି ଯେ, ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇଁ ଅଧିକ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ  । ଏପରି କି ଧାନ ଫସଲ ଅଧିକ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବାରୁ ଡାଳୁଅ ଫସଲରେ ଅଧିକ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି  । କିନ୍ତୁ ସ୍ଥଳ ବିଶେଷରେ ଅଧିକ ଜଳ ନୁହେଁ ବରଂ ବିହନ କିସମ, ଅବଧି, ତଳିଘରା ପ୍ରସ୍ତୁତି ତଥା ମୁଖ୍ୟ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଲଗାଇବା ସମୟ ତଥା ପଦ୍ଧତି ଏହାର ଜଳ ପରିଚାଳନା ଓ ଅମଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ  । ଅତଏବ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ସ୍ଥାନରେ ତଳିଘରା ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଜରୁରୀ  । ଏଥିପାଇଁ ଜମିକୁ ଗୁଣ୍ଡହଳ କରି ସମାନ ଭାବେ ଜଳ ରହିବା ଲାଗି ସମତୁଲ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ  । ବିହନକୁ ବୁଣିବା ପୂର୍ବରୁ ୫-୬ ଘଣ୍ଟା ପାଣିରେ ବତୁରାଇ ବିହନ କିଗ୍ରା ପ୍ରତି ୨ ଗ୍ରାମ୍ କାର୍ବୋକ୍ଲିନ କିମ୍ବା କାର୍ବେଣ୍ଡାଜିମ୍ ରେ ବିଶୋଧନ କରି ବୁଣନ୍ତୁ  । ଏହାପରେ ମୁଖ୍ୟ ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ କାଦୁଅ କରି ସମତୁଲ କରିଦିଅନ୍ତୁ  । ଏହାକୁ ୧୦-୧୨ ଘଣ୍ଟା ଛାଡି ଜୈବିକ ଖତ ଓ ସବୁଜ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ରାସାୟନିକ ସାର ହିସାବରେ ସମସ୍ତ ଫସଫରସ (୫୦-୭୫ କିଗ୍ରା), ସୁପର ଓ ୨୫ ଶତାଂଶ (ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ) ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସାର (୧୨ କିଗ୍ରା) ୟୁରିଆ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ  । ଅବଶିଷ୍ଟ ୫୦ ଶତାଂଶ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସାର (୨୪କିଗ୍ରା) ୟୁରିଆ ଓ ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ ୧୦ କିଗ୍ରା ପିଲ ଦେବା ବେଳେ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ୨୫ ଶତାଂଶ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ସାର ୟୁରିଆ (୧୨ କିଗ୍ରା) ୫୦ ଭାଗରୁ ଅଧିକ ଥୋଡ ଆସିବା ସମୟରେ ପ୍ରୟୋଗ ଜରୁରୀ  । ସେହିପରି ପଟାସ ସାରକୁ ପିଲ ସମୟରେ ୧୫ କିଗ୍ରା ଓ ଗଣ୍ଠି ଛାଡିବା ସମୟରେ ୧୦ କିଗ୍ରା ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ  । ଏପରିକି ମିଶ୍ରିତ ଅଣୁସାର ଏକର ପ୍ରତି ୬-୮ କିଗ୍ରା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରିଲେ ଅଧିକ ସୁଫଳ ମିଳିଥାଏ  । ଆଉ ମାଟିରେ ଉର୍ବରତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଅଧିକ ପାଣି ରହିଲେ ବିହନ ଗଯା ବିଳମ୍ବ ହେବା ସହିତ ତଳିଗୁଡିକ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ବଢିପାରେ ନାହିଁ, ଏପରି କି ଶୁଖିଲା ରହିଲେ ଖାଦ୍ୟସାର ଠିକ୍ ଭାବେ  ପରିଚାଳନା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ  । ଏଣୁ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ଜଳ ପରିଚାଳନା କରିବା ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ  । ଏପରି କି ଜଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ଵାରା ଜମିରେ ଅନାବନା ଘାସ, ରୋଗପୋକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଫସଲ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାବେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇ ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ହୋଇଥାଏ  । ଏଣୁ ଧାନ ଫସଲରେ ରୁଆ ଠାରୁ ପିଲଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଳ୍ପ ପାଣି ରଖନ୍ତୁ  । ପିଲସାର ପ୍ରୟୋଗ ପରେ ପରେ ଜମିରେ ପାଣି କାଟି ଏକର ପ୍ରତି ୨ କିଗ୍ରା ଆଜୋଟୋ ବ୍ୟାକ୍ଟର ୫୦-୬୦ କିଗ୍ରା ଗୋବର ଖତ ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ  । ଏହିପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିକଶିତ ହୋଇ ଫସଲକୁ ମିଳିବା ସହ ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟସାର ଫସଲକୁ ମିଳି ଗୁଣାତ୍ମକ ଉତ୍ପାଦନ ମିଳିଥାଏ  । ଏପରି କି ଶୁଖିଲା ଜମିରେ ପଟାସ ଓ ମିଶ୍ରିତ ଅଣୁସାର ମାତ୍ରା ବଢାଇବା ଦ୍ଵାରା ଫସଲ ସଙ୍କଟ କାଳୀନ ଜଳସେଚନରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ  । ଏଣୁ ଫସଲର ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଫୁଲ ଉଡାଇବା ଓ କ୍ଷୀର ଢୋକିବା ସମୟରେ ଜମିରେ ପାଣି ରହିବା ସହିତ ପଟାସ ଓ ମିଶ୍ରିତ ଅଣୁସାର ଏକର ପ୍ରତି ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫ କିଗ୍ରା ଓ ୬ରୁ ୮ କିଗ୍ରା ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ  । ଆଉ ଯଥାସମ୍ଭବ ଘାସମରା ଔଷଧ ପ୍ରୟୋଗରୁ ନିବୃତ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ  ।

ଅତଏବ ଡାଳୁଅ ଫସଲର ଅମଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏହାର ସମନ୍ଵିତ ଖାଦ୍ୟସାର ଓ ଜଳପରିଚାଳନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ  । ଏଣୁ ଉପରବର୍ଣ୍ଣିତ  ପଦକ୍ଷେପଗୁଡିକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇପାରିଲେ ଗୁଣାତ୍ମକ ଉତ୍ପାଦନ ସହିତ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କରିହୁଏ  ।

ସଂଗୃହୀତ – ଅଶୋକ ବରଣ ଦାସ

 



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate