অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

କଦଳୀରେ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଏବଂ ଖାଲୁଆ ଦାଗ ରୋଗ

ଉପକ୍ରମ

ବିଶ୍ଵରେ କଦଳୀ ଉତ୍ପାଦନରେ ଭାରତ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଦେଶ   ।  ଭାରତରେ କଦଳୀର ବିଭିନ୍ନ କିସମ ଚାଷ କରାଯାଏ   ।  କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ଜୈବିକ ଓ ଅଜୈବିକ କାରଣ ଗୁଡିକ କଦଳୀ ଚାଷରେ ଅସୁବିଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି  ।  ଏହିଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ ଯେପରିକି , ସିଗାଟୋକା ପତ୍ର, ଦାଗ , ପାନାମା, ଝାଉଁଳା ଏରୱାନିଆ ,ସଢା ବଞ୍ଚିଟପ ରୋଗ ଓ ଆନ୍ଥାକନୋଜ ମୁଖ୍ୟ ରୋଗ ଅଟନ୍ତି   ।  ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ବୁରହାନପୁର ଆଞ୍ଚଲରୁ ପାଛୁଥିବା କଦଳୀ ଫଳ ଉପରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦାଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏକ ରୋଗର ସୂଚନା ଆସିଥିଲା  । ତାହାପରେ  ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡିଶାର ଭୁବନେଶ୍ଵର ଆଞ୍ଚଲରେ କଦଳୀର ଗ୍ରାଣ୍ଡ ନାଇନ (Grand Naine) କିସମର କଞ୍ଚା ଫଳ ଉପରେ ଏହିଭଳି ଦାଗ ଦେଖାଗଲା   ।  ୨୦୧୫  ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ଓଡିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ମଧ୍ୟ ରହି ରୋଗ ଦେଖାଗଲା   ।  ୧୯୩୧ ମସିହାରୁ କଦଳୀରେ ଏଭଳି ଲକ୍ଷଣ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଦେଖା ଯାଉଥିଲା  ଓ ଚାଷୀକୁ ଆର୍ଥିକ ହାନି ହୁଏ   ।  କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର  (CHES) ICAR-IIHR ରେ କରାଯାଇଥିବା ପରୀକ୍ଷଣରେ ଏହି ରୋଗର ରୋଗକାରକ ପାଇରୀକୁଲେରିଆ ଏଙ୍ଗୁଲାଟା ବୋଲି ଜଣାପଡିଲା   ।

ଏହି ପ୍ରସାର ପୁସ୍ତିକା ଦ୍ଵାରା ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ରୋଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା  ,  ଓ ତାର ପରିଚାଳନା କରିବା ଓ ତାର ପରିଚାଳନା କରିବାର ବିଭିନ୍ନ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି   ।

ଲକ୍ଷଣ

ନର୍ସରୀ ଚାରା ଗଛରେ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ

ଗ୍ରାଣ୍ଡ ଲାଇନ (AAA ସମୂହ) ଓ ବନ୍ତଳ ବା ମନଥିନ (ABB ସମୂହ) କିସମ ର କଦଳୀ ଅଧିକାଂଶ ଟିସୁ କଲଚର ପଦ୍ଧତିରେ ତିଆରି କରାଯାଉଛି   ।  ଟିସୁ କଲଚର ସଂସ୍ଥାରେ ଗଛ ତିଆରିର ଅନ୍ତିମ ଅବସ୍ଥାରେ ଚାରା ଗୁଡିକୁ ରଖାଯାଇଥିବା ନେଟ ହାଉସ ବା ସବୁଜ ଘର ରେ ଚାରାର ଖୋଲା ପତ୍ର ଓ କଅଁଳିଆ କାଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ   । ପତ୍ର ଉପରେ  ୧ ମି ମି ରୁ ଛୋଟ ତାକୁଡି ଆକାରର ଗୁଡିଏ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଦେଖାଯାନ୍ତି , ଯାହାର ଚାରିଆଡେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ବଳୟ ଥାଏ , ଏହି ଦାଗ ପରେ ୩-୪ ମି ମି ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଆଖି ଆକାରର ଦାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି   ।  କେତୋଟି ଦାଗ ୬-୮ ମିମି ବଡ ହୋଇ ସେଇ ଭିତରେ ହାଲକା ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ   । ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗ ପାଖ ଥିବା ଦାଗ ଗୁଡିକ ମିସିଯାଇ ବଡ ଦାଗ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି  ।  ଯିଏ କି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରି ଦିଅନ୍ତି   ।  କେତୋଟି ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତିତ ଗଛ ମରି ଯାଇଥାନ୍ତି   । କେତୋଟି ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ ଗଛର ଅଲଗା ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି   ।

କଦଳୀର ବଡଗଛରେ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ

ବଡ ଗଛରେ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ ଆରମ୍ଭରେ କଅଁଳିଆ ପତ୍ର ବାହାରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି  ।  ବୟସ୍କ ପତ୍ରରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଦାଗ ଦେଖା ଯାଇନଥାଏ   ।  ଏହି ଦାଗ ପତ୍ରର ମଧ୍ୟସିରା ଓ ଡେମ୍ଫରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାନ୍ତି   ।  ଆରମ୍ଭରେ ଗାଢ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଥାଏ  , ବାତାବରଣ ଅନୁକୂଳ ଥିଲେ ଏହି ଦାଗ ୪ ମିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ ହୋଇଯାନ୍ତି   ।  ଏହି ଦାଗ ଦୁଇକ ମିଶି ପତ୍ର ଗୁଡିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି   । କଦଳୀ ତୋଟାରେ କଦଳୀ କାନ୍ଦିର ଆବରଣ ପତ୍ରରେ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ   ।  ଏହି ପତ୍ରର ଭିତର ଭାଗରେ  ୪-୭ ମିମି ବ୍ୟାସ ଓ ୨-୩ ମିମି ଗଭୀର ଖଳୁଆ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ   । ପତ୍ରର ବାହାର ପଟର ବାଇଗଣି ରଙ୍ଗର ତାକୁଡି ଆକାରର ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ  ।

ଯଦି କାନ୍ଦି ବାହାରିବା ସମୟରେ ବର୍ଷା ହୁଏ  ।  ଏହି ଆବରଣ ପତ୍ର ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ  । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପତ୍ର ସୁଖୀ ପଡିଯାଏ   , କିନ୍ତୁ ଯଦି ରୋଗ ଗ୍ରସିତ ଆବରଣ ପତ୍ର ସୁଖୀ କାନ୍ଦି ସହିତ ଲାଗିକି ରହିଥାଏ   , ଏହା ଫଳରେ ରୋଗ ହେବା ପାଇଁ ରୋଗ କାରକର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତ ହେଇଥାଏ   । ଆକ୍ରାନ୍ତ ଗଛରେ ହୀରା ଆକାରର ଦାଗ କଦଳୀ ଗଛର ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ କାନ୍ଦିର ଅନ୍ତିମ କଢ ଓ ଝୁଲୁଥିବା ଫୁଲରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ   ।

ଫଳ ଉପରେ ଖାଲୁଆ ଦାଗ

ପାଚୁଥିବା ଫଳ ଉପରେ ଆରମ୍ଭ ରେ ଛୁଞ୍ଚି ଫୋଡା ଦାଗ ଭଳି ଛୋଟ ଛୋଟ ଦାଗ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଯାହାର ଚାରିଆଡେ ନାଲିଆ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ବଳୟ ଥାଏ   ।  କିନ୍ତୁ ଏହି ବଳୟ ଓ ଦାଗ ମଝିଆ ଭାଗ ସବୁଜ ହିଁ ରହିଥାଏ । ନୂଆ ଦାଗ ୪-୭ ମିମି ଥାଏ ଯାହାକି ବଢିଯାଇ  ୧୨ ମିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେଇଯାଏ   । କେତୋଟି ଦାଗ ଚାରିଆଡେ ବଳୟ ନଥାଇକି ପାଣିଚିଆ ଦାଗ ଥାଏ ଓ କେତୋଟିରେ ଏହି ଖଳୁଆ ଦାଗ ଚାରିଆଡେ କିଛି ବଳୟ ବା ପାଣିଚିଆ ଦାଗ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ   ।

ଏହି ସବୁଜ ଭାଗ ଦିନେ ଭିତରେ ହାଲୁକା ଧୂସର ହୋଇଯାଏ ଓ ୨ ରୁ ୩ ଦିନ ଭିତରେ ଦାଗର ମଝିଭାଗ ଧସିଯାଇଛି  ୧ ମିମି ହୋଇଥାଏ   । ନାଲିଆରୁ ଧୂସର ରଙ୍ଗ ବା କଳା ରଙ୍ଗର ଅଣ୍ଡାକାର ଦାଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି , କିନ୍ତୁ ଫଳ ଉପରେ ଥିବା ଏହି  ଖାଲୁଆ ଦାଗ ଫଳ ର ଚୋପା ରୁ ଭିତର ଶସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ପାରିନଥାଏ   । ଏହି ଫଳ ଗୁଡିକ ଅଧିକ ଦିନ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଫଳ ଶସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ   । ଚୋପା ଉପରେ ଥିବା ଖାଲୁଆ ଦାଗ ମଧ୍ୟ ଆକାରରେ ବଢନ୍ତି ନାହିଁ   ।

କେତୋଟି ଖାଲୁଆ ଦାଗ ଚାରିଆଡେ ପାଣିଛଇଆ ଦାଗ ମଧ୍ୟ ଥାଏ  , କେତୋଟି ଖାଲୁଆ ଦାଗ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଲମ୍ବାଳିଆ କିମ୍ବା ତରାକୃତିରେ ଫାଟିଯାନ୍ତି   । ଫଳକାନ୍ଦିରେ ଯେଉଁ ଫେଣାର ଫଳ ବାହାର ଆଡକୁ ଥାଏ ସେଗୁଡିକରେ ଅଧିକ ଖାଲୁଆ ଦାଗ ଦେଖାଯାନ୍ତି, କାରଣ ଏହି ଅଂଶକୁ ଆବରଣ ପତ୍ରକୁ ଅଧିକ ରୋଗ କାରଣ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥାନ୍ତି  । ଆବରଣ ପତ୍ରକୁ ନ ଲାଗିଥିବା ଫେଣା ଗୁଡିକରେ ରୋଗ କମ ହୁଏ   । ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା କଦଳୀ କାନ୍ଦି ଗୁଡିକର ବିକ୍ରିରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ଓ ତାର ବଜାର ମୂଲ୍ୟ କମିଯାଏ   । ଆକ୍ରାନ୍ତ ଫେଣାରେ ଥିବା କଦଳୀ ଗୁଡିକ ସହଜରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡନ୍ତି   ।

ଫଳ ବୃଦ୍ଧି ଓ ରୋଗ ହେବ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ

ଫଳ ଉପରେ ଦାଗ ହେବ ଅଫଳର ବୟସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ   ।  ୬୦ ଦିନ ପଡ଼ୁଥିବା କଦଳୀ ଫେଣାରୁ ପାଚିଠିବା କଦଳୀ ଫେଣା ମଧ୍ୟରେ କଦଳୀ ଫଳର ଅବସ୍ଥା ରୋଗ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଗ୍ରହଣଶୀଳ ଥାଏ  । ଆରମ୍ଭ ଅବସ୍ଥାରେ , କଦଳୀ ଫେଣାରେ ବହୁତ କମ ଛୋଟ ଓ ନାଲିଆ ରଙ୍ଗର ଖାଲୁଆ ଦାଗ ଦେଖାଯାନ୍ତି   । ବାତାବରଣ ଅନୁକୂଳ ଥିଲେ ୩୦ ଦିନ ପଡ଼ୁଥିବା କଦଳୀ ଫେଣାରେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟମ ତ୍ରିବ୍ରତାର ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ   ।   ୯୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା କାନ୍ଦିରେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଫଳ ଫେଣାରୁ ଭାଙ୍ଗିକି ପଡିଥାନ୍ତି   ।

ରୋଗ ପ୍ରସାର

ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଦଳୀ ଚାରାର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵାରା ଏଡି ରୋଗର ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରସାର ନୂଆ ଜାଗାରୁ ହୋଇଥାଏ   ,ଯାହାଦ୍ଵାରା  ପରେ ବୟସ୍କ ଗଛର ଫଳରେ ଖାଲୁଆ ଦାଗ ହୁଏ   ।  କିନ୍ତୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କଦଳୀ ତୋଟାରୁ ସ୍ଵସ୍ଥ କଦଳୀ ତୋଟାକୁ ରୋଗର ଦ୍ଵିତୀୟକ ପ୍ରସାର ରୋଗ କାରଣ ଫିମ୍ଫିର ବାୟୁଜନିତ ବୀଜାଣୁ ଓ ବର୍ଷା ବୁନ୍ଦାରୁ ଛଟିକି ଥିବା ବୀଜାଣୁ ଦ୍ଵାରା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ   । କଦଳୀ ଗଛରେ ଥିବା କାନ୍ଦି ଆବରଣ ପତ୍ର ଏହି ରୋଗର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୋତ ଅଟେ   ।  ଏହି ପତ୍ର ଗୁଡିକ ବାହାରିବା ସମୟରେ ହିଁ ସେହି ଗୁଡିକରେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ରୋଗ କ୍ଷତ ଥାନ୍ତି  ।  ଏହି ପତ୍ରରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ, ବାୟୁଜନିତ ବୀଜାଣୁ ଧରିଥିବା ବର୍ଷା ପାଣି ସେହି ପତ୍ର କଢରେ ଜମି ଥିବା ଯୋଗୁଁ ହେଇ ଥାଇପରେ  ।  ଯେହେତୁ ଚାଷୀମାନେ ଏହି ଆବରଣ ପତ୍ରକୁ ବାହାର କରି ନଥାନ୍ତି  , ଏହି ରୋଗନି ପତ୍ର ଶୁଖିଗଲା ପରେ ବଢୁଥିବା କାନ୍ଦି ସହ ଲାଗି ରହି ଥାଏ  , ଯାହା ବୟସ୍କ ଫଳରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ରୋଗକାରକ ଫିମ୍ଫିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୋତ ହେଇଯାନ୍ତି   ।

ଋତୁ ଅନୁସାରେ ରୋଗ ତୀବ୍ରତା

ଚାରାଗୃହରେ ବର୍ଷସାରା ପାଣି ସିଂଚନ ହେଉଥିବା ଯୋଗୁଁ ବ୍ଳାଷ୍ଟରୋଗ ହେବା ପାଇଁ ବାତାବାରଣ ବର୍ଷସାରା ଅନୁକୂଳ  ଥାଏ  ,। ଅଧିକ ଗରମ ଓ ଶୁଖିଲା ପାଗରେ ରୋଗ କମ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ , ଥଣ୍ଡା ଓ ବର୍ଷା ପାଗରେ ଏହି ରୋଗର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଅଧିକ ରହିଥାଏ   ।

କଦଳୀ ତୋଟାରେ ଜୁଲାଇ ମାସ ସେସରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା   । ସମୟରେ କେତୋଟି  ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଦାଗ, ଆବରଣ ପତ୍ର ଓ ଅଧା ପାଚି ଯାଇଥିବା ଫଳ କାନ୍ଦିରେ ଦେଖାଯାଏ   । ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଏହି ରୋଗର ତୀବ୍ରତା ଆହୁରି ବଢିଥାଏ   । ନଭେମ୍ବର ମାସରୁ ବର୍ଷା କମି ଯାଉଥିବା ଯୋଗୁଁ ନୂଆ ଦାଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ   ।  କିନ୍ତୁ ଆଗରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଯାଇଥିବା ଦାଗ ଅମଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ଉପରେ ସେମିତି ରହିଥାନ୍ତି   । ଡିସେମ୍ବରରୁ ଜୁନ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଖିଲା ପାଗରେ କୌଣସି ନୂଆ ଖାଲୁଆ ଦାଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ   ।

ରୋଗ ପରିଚାଳନା

ଏହି ରୋଗ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା କିଛି ଗମ୍ଭୀର ଅମଳ କ୍ଷତି କରିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହା ଉତ୍ତମ କଦଳୀ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆବରୋଧ  ହୋଇଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି   । ତେଲେ କେତୋଟି ରୋଗ ପରିଚାଳନା ଉପାୟ ଗୁଡିକ ଦିଆଯାଇଛି   ।

  • ଯେହେତୁ ଚାରାଗୃହ ଗୁଡିକରେ କଦଳୀ ଚାରା ବର୍ଷ ସାରା , ରୋଗ ସହାୟକ ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା ଥିବା ପରିବେଶରେ ରହିଥାନ୍ତି , ସେହି ଚାରା ଗୁଡିକରେ ରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବର୍ଷସାରା ରହିଛି   ।  ତେଣୁ ହେସ୍କାକୋନାଜୋଲ ୫ ଇ.ସି(୦.୫%)  ଆଜୋସ୍କିଷ୍ଟ୍ରୋବିନ ୨୩ ଏସ.ସି  (୦.୦୫%) ର ୧ ମିଲି /ଲି ସିଞ୍ଚନ ଅଠା ସହିତ ମିଶାଇ ନିୟମିତ  ୧୫ ଦିନ ଅନ୍ତରାଣରେ ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଦରକାର   ।
  • ନର୍ସରୀରୁ ସୁସ୍ଥ ଚାରା ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବିକ୍ରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ   ।  ତା ସହିତ ରୋଗ ମୁକ୍ତ ସୁସ୍ଥ ଚାରା ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାରର ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ଦରକାର   ।
  • ଗଛ ଏହିପରି ସମୟଏ ଲଗାଇବା ଉଚିତ , ଯାହାଦ୍ଵାରା କି କଦଳୀ ପାଚୁଥିବା ସମୟ ବର୍ଷା ଋତୁ ସମୟରେ ନ ପଡେ   ।
  • ବଢୁଥିବା କାନ୍ଦିଗୁଡିକୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଛିନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପଲିଥିନ ମୁଣା ଦ୍ଵାରା ଢାଙ୍କି ରାଖୀ ରୋଗ ସ୍ତ୍ରୋତରୁ ଫେଣାଗୁଡିକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତମ ରୋଗ ପରିଚାଳନା ପ୍ରଣାଳୀ ହୋଇପାରେ   ।
  • ଶୁଖିଯାଉଥିବା ଆବରଣ ପତ୍ରଦୁଇକୁ ବାହାର କାଲେ   , ସେଥିରୁ ବର୍ଷା ପାଣି ମାଧ୍ୟମରେ କାନ୍ଦିଗୁଡିକ ଯାଉଥିବା ରୋଗକାରଣ ଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷେଧ କରାଯାଇପାରିବ  ।
  • ଯଦି ବିଗତ ବର୍ଷରେ ସେହି କଦଳୀ ତୋଟାରେ ରୋଗ ହେଇଥିବା , ସେହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଚଳିତ ବର୍ଷର ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ହେସ୍କାକୋନାଜୋଲ  ୫ ଇସି  (୦.୦୫%) ବା ଆଜୋସ୍କିଷ୍ଟ୍ରୋବିନ  ୨୩ ଇସି (୦.୦୫%) ବା ଥାୟୋଫିନେଟ ମିଥାଇଲ ୭୦ WP (୦.୦୧%) ଭଳି ଫିମ୍ଫି ନାଶକ ଦ୍ଵାରା ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଦରକାର   । ଫଳ ପାଚୁଥିବା ସମୟ ବର୍ଷାଋତୁ ସମୟ ଏ ପଡୁଥିବା ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପାୟ କରାଯିବା ଦରକାର   ।

ସବୁଜ ଗୃହ ବା ପଲିଗୃହ ଭିତରେ ରୋଗ ପ୍ରସାର କମ କରିବାର ଉପାୟ  ।

  1. କଦଳୀ ଚାରା ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ସବୁଜ ଘର , ପଲିଘର ଓ ଉତ୍ତକ ସମରଧନ ସଂସ୍ଥା ଗୁଡିକର ଚାରା ରଖାଯାଇଥିବା ପରିବେଶକୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ରଖିବା   ।
  2. ଚାରା ଗୁଡିକର ନିୟମିତ ଦେଖାଶୁଣା କରି ରୋଗ ପ୍ରସାର ନିଷେଧ କରିବା ପାଇଁ ଉପାୟ କରିବା   ।
  3. ଯେଉଁ କଦଳୀ ଚାରାରେ , ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ  , ତାକୁ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେଉଠୁ ବାହାର କରିଦେବା ଦରକାର , କାରଣ ବ୍ଳାଷ୍ଟ ରୋଗକାରକ ଫିମ୍ଫି ବନ୍ଦ ଓ ଅଦାଳିଆ ପରିବେଶରେ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟାପିଯାଏ   ।
  4. ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଫିମ୍ଫିନାଶୀ ବିଷର ନିୟମିତ ସିଞ୍ଚନ କରିବା   ।

ଖାଲୁଆ ଦାଗ  ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ରୋଗ

ଆନ୍ଥାକନୋଜ କଦଳୀର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରୋଗ ଯାହାକି , କୋଲିଟୋଟ୍ରିକମ ମ୍ୟୁଜିଏ ଫିମ୍ଫି ଦ୍ଵାରା ହୁଏ   । ଏହା ଅମଳ  ପରବର୍ତ୍ତୀ  ରୋଗ ଯାହା କି ଫଳ ଚୋପା ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ  ।  ଏହି ଖାଣ୍ଡିଆ ବା କ୍ଷତ ହେଉଥିବା ସବୁଜ କଞ୍ଚା ଫଳ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ   । ଏହା ଖଣ୍ଡିଆ ବା କ୍ଷତ ହେଉଥିବା ସବୁଜ କଞ୍ଚା ଫଳ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ   ।  ପାଚୁଥିବା ଫଳ ଚୋପା ଉପରେ ଏହି ରୋଗ ଛୋଟ ଧୂସର ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ   ।  ଏହି ଦାଗ ବଢି , ଏହି ଦାଗ ବଡ ହୋଇ ଧସିଥିବା ବଡ ସଢା ଦାଗରେ ପରିଣତ ହୁଏ   ।  ଏହି ଦାଗରେ କେସରୀ ରଙ୍ଗର ବୀଜାଣୁର ଛୋଟ ଛୋଟ ବୁନ୍ଦା ଦେଖାଯାନ୍ତି   । ଅଧିକ ପାଚି ଯାଇଥିବା ଆକ୍ରାନ୍ତ ଫଳର ଆନ୍ତରିକ ମାଂସାଳ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ   ।  କିନ୍ତୁ ଖାଲୁଆ ଦାଗ ପାଛୁଥିବା ସବୁଜ ଫଳ ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ   ।  କିନ୍ତୁ ଏହି ରୋଗରେ ଆନ୍ତରିକ ମାଂସାଳ ଭାଗ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ   । ସେହିଭଳି ଏହି ବ୍ଳାଷ୍ଟ ରୋଗର ଦାଗ ଗୁଡିକ ନୂଆ କଦଳୀ ପୁଆର ପତ୍ର କାଣ୍ଡ , ପତ୍ରର ମଧ୍ୟ ସିରାରେ ହୀରା ଆକୃତିର ହୋଇଥାଏ  । କିନ୍ତୁ  ଆନ୍ଥାକନୋଜ ରୋଗଟି କେବଳ ଫଳରେ ହିଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ  ଓ ଏହା ଗଛରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାଗରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ  ।

ଆଧାର- କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ।



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate