অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ପୋଟଳ ଚାଷ

ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ପୋଟଳ ଚାଷ

ଉପକ୍ରମ

ପୋଟଳ ଏକ  ଅଧିକ ଅମଳ କ୍ଷମ ଅର୍ଥକାରୀ ଫସଲ   । ଓଡିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ଲାଭଜନକ ଚାଷ କରାଯାଇପାରିବ   ।  ପ୍ରତି 100 ଗ୍ରାମ ପୋଟଳରେ  2 ପ୍ରତିଶତ ପୃଷ୍ଟିସାର ,୦.୩ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ନେହସାର ,୨.୨ ପ୍ରତିଶତ ଶ୍ଵେତସାର ,  ୩ ଗ୍ରାମ  ତନ୍ତୁ  । ୨୫୫ IU ଜୀବସାର  -A ,୦.୧୧ ମିଲିଗ୍ରାମ ଜୀବସାର – B  ଏବଂ  ୨୯ ମିଲିଗ୍ରାମ ଜୀବସାର- ସି ଥାଏ   ।  ଏହା ବହୁତ ସ୍ଵାଦଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସହଜରେ ହଜମ ହୁଏ   । ପୋଟଳକୁ ତରକାରୀ, ଆଚାର ଏବଂ ମିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ   । ଓଡିଶାର ସମ୍ବଲପୁର , ବଲାଙ୍ଗୀରି ,ପୁରୀ, ବାଲେଶ୍ଵର , ଗଞ୍ଜାମ ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡିକରେ ଏହା ବହୁତ ଭାବେ ଚାଷ କରାଯାଏ   ।

ଜଳବାୟୁ ଓ ମୃତ୍ତିକା

ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉଷ୍ଣ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ   ।  ଗଛ ବଢିବା ପାଇଁ  ୩୦C ଉପଯୁକ୍ତ ତାପମାତ୍ରା   । ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲେ ପୋଟଳ ଗଛ ଗୁଡିକ ଭଲ ଭାବେ ବଢିଥାଏ     ।  ଶୀତ ଦିନ ଅଧିକ ବର୍ଷା ଓ ଅଧିକ ଗରମରେ ଗଛରେ ଫୁଲ ଫଳ ହେବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ   ।  କେତେକ ବୈଷୟିକ ଚାଷୀ ଏହାକୁ ବର୍ଷତମାମ ଲଗାଇଥାନ୍ତି   ।  ଏହାଦ୍ଵାରା ଅମଳର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ପଡେ ନାହିଁ   ।  ଓଡିଶାର ଜଳବାୟୁ ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ   ।  ବାଲିଆ ଦୋରସା ମାଟି ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ   ।  ପଟୁ ପଡୁଥିବା ଜମି ଏବଂ ଖତସାର ମିଶା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଟିରେ ଏହା ଭଲ ଭାବରେ ବଢିଥାଏ  ।  ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଜଳସେଚନ ସହ ନିଷ୍କାସନ ଆବଶ୍ୟକ  ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଚାଷ କରାଯାଇଥାଏ   ।

କିସମ

ଓଡିଶାରେ ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କିସମ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ   ।

  • ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଆଲୌକିକ  : ଏହି କିସମର ଫଳକ ଆକାର ଅଣ୍ଡାକାରରୁ ଆୟତାକାର ହୋଇଥାଏ   ।  ଏହାର ରଙ୍ଗ ହଲକା ସବୁଜ ଏବଂ ଶୀର୍ଷଭାଗ ମୁଣ୍ଡାଳିଆ ହୋଇଥାଏ   । ଏଥିପାଇଁ ବଜାରରେ ଯଦି କିସମକୁ ଗ୍ରାହକମାନେ ବେଶୀ ପ୍ରସନ୍ଦ କରନ୍ତି   ।  ଏହି କିସମ ଫଳର ଲମ୍ବ ୫-୮  ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ ।  ଏବଂ ରଞ୍ଜା ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ କଲେ ଅମଳ ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି  ୨୩-୨୮ ଟନ ହୋଇଥାଏ  ।
  • ଆର୍କା ନୀଳାଚଳ କୀର୍ତ୍ତି   : ଏହା ଅଧିକ ଅମଳ କ୍ଷମ କିସମ  ।  ଏହି ପ୍ରକାର ଫଳର ଆକୃତି ଅଣ୍ଡାକାର ଏବଂ ଏହାର ମାଧ୍ୟମ ଭାଗ କଠିନ ଥାଏ   ।  ଏହାର ଉପରେ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଲାମ୍ବା ଦାଗ ଥାଏ   ।  ଏହି କିସମର ଫଳର ଲମ୍ବ ୮-୧୦ ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ ଏବଂ ରଞ୍ଜା ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ କଲେ ଅମଳ ହେକ୍ଟର ପ୍ରତି ୨୫-୩୦ ଟନ ହୋଇଥାଏ   ।

ପୋଟଳ ମଞ୍ଜିରୁ ଗଛ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ପ୍ରାୟ ଶତକଡା  ୫୦ ଭାଗ ଅଣ୍ଡିରା ଗଛ ହୁଏ ଏବଂ ମାଈ ଗଛରେ ଭଲ ଫଳ ଆସିନଥାଏ   ।  ତେଣୁ ବ୍ୟବଶାୟିକ ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଏହାର ଡଙ୍କ ଓ ଚେରକୁ ବିହନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ   । ସାଧାରଣତଃ ଅକ୍ଟୋବର –ନଭେମ୍ବର ଏବଂ ଫେବୃଆରି – ମାର୍ଚ୍ଚ- ମାସରେ ଡଙ୍କଗୁଡିକୁ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଏହା ଅଧିକ ଲାଭପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ  ।

  • ଲୁଣ୍ଡା ବା ଲାଚି ପଦ୍ଧତି   : ପୋଟଳ ଚାରା ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ଏହାର  ୮-୧୦ ଗଣ୍ଠି ବିଶିଷ୍ଟ ୧୦୦- ୧୫୦ ସେମି ଲମ୍ବା , ଡଙ୍କକୁ ଇଂରାଜୀ ଆଠ  ଆକୃତି କରି ସାମନ୍ତରାଳ ଭାବେ  ୩-୫ ସେମି ଗହୀରରେ ଗାତରେ ଲଗାଇ FYM ଓ ମାଟି ଦ୍ଵାରା ଗାତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ   ।  ସଦ୍ୟ ଗୋବରକୁ ଗାତରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଶୀଘ୍ର ଗଜା ବାହାରିଥାଏ   ।
  • ଓଦାଳିଆ ମାଟି ପିଣ୍ଡୁଳା ପଦ୍ଧତି :-  ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ୬୦ ସେମି ଲମ୍ବା ଡଙ୍କଙ୍କୁ ଓଦାଳିଆ ମାଟି ପିଣ୍ଡରେ ଗଡାଯାଏ ଓ ଯାହାର ପାର୍ଶ୍ଵରେ  ୧୫ ସେମି ଲେଖାଏଁ ଡଙ୍କ ଖୋଲା ଛଡ଼ାଯାଏ  ।  ଏହାକୁ ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଗାତରେ  ୧୦ ସେମି ଗଭୀରରେ ଏମିତି ପୋତାଯାଏ  ଯେ ଖୋଲା ଛଡା ଯାଇଥିବା ଡଙ୍କ ଗୁଡୁକ ମାଟି ଉପରେ ରହିବେ   । ମାଟି ଭିତରେ ଥିବା ଡଙ୍କରୁ ଚେର ଓ ଖୋଲା ଛଡା ଥିବା ଡଙ୍କରୁ ପତ୍ର ବାହାରିଥାଏ   ।
  • ସିଧା ଡଙ୍କ ପଦ୍ଧତି :- ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ଡଙ୍କକୁ ମାଟି ସହ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ଗୋବର ଖତ ଓ ମାଟି ମିଶା ନାଳିରେ  ୧୫ ସେମି ଗଭୀରରେ ପୋତାଯାଏ   ।
  • ଗୋଲାକାର ପଦ୍ଧତି :- ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ଡଙ୍କକୁ ଗୋଲାକାର ଭାବେ ଗୁଡାଇ ସିଧା ଭାବେ ଏହାର ଅଧା ବା ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶକୁ ମାଟିରେ ପୋତାଯାଏ   ।
  • ଡଙ୍କ ଖଣ୍ଡ ପଦ୍ଧତି  :- ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିପକ୍ଵ ଡଙ୍କରୁ  ୩-୪ ଟି ଗଣ୍ଠି ଥିବା ଖଣ୍ଡ କାଟିନେଇ ରୁଟେକ୍ସ -୧ ଲଗାଇ ବଳିଆ ମାଟି ଏ ପୋଟା ଦିଆଯାଏ   ।  ୧୫ ଦିନ ପରେ ଚେର ଆସିଥିବା ଡଙ୍କକୁ ଖତସାର ମିଶା ପଲିଥିନରେ ରୋପଣ କରିବା ଉଚିତ   ।   ଏହାର  ୧୫-୨୦ ଦିନ ପରେ ଏହି ଛଡ଼ା ଜମିରେ ରୋପଣ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ   । ବର୍ଷାଦିନେ ରୋପଣ କଲେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଗଛ ବଞ୍ଚିଥାଏ   ।
  • ଚେର ବା କନ୍ଦା ପଦ୍ଧତି :- ଏହି ପଦ୍ଧତିର ଚାଷ ସହଜ ହୁଏ ଓ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ   ।  ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ପଟଳ ଗଛର ଚେର ବା କନ୍ଦାକୁ ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଜମିରେ ଲଗାଯାଇଆଥାଏ   ।  ଚେର ସଂଗ୍ରହ କଲାବେଳେ ମାଈ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ଗଛରୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଚେର ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ   ।  ଗୋଟିଏ ଚେର  ୫-୭ ସେମି ଲମ୍ବ ଓ ୨୫-୩୦ ଓଜନ ହେବା ଉଚିତ   ।

ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ରୋପଣ

ପ୍ରଥମେ ଜମିକୁ ୨-୩ ଥର ଗଭୀର ଚାଷ କରି ମଇ ଦିଆଯାଏ ଓ ତା ପରେ ଗାତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ   ।  ଏହି ଗାତର ଲମ୍ବ ୩୦ ସେମି , ପ୍ରସ୍ଥ ୩୦ ସେମି ଓ ଗଭୀର ମଧ୍ୟ ୩୦ ସେମି କରାଯାଏ   ।  ଏହାପରେ ଏକ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଗାତକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରେ ରଖିବା ଉଚିତ  ।  ଗାତପିଛା ୧୦ କିଗରା  FYM ବା କମ୍ପୋଷ୍ଟ,୧୦୦ ଗ୍ରାମ DAP  ଓ ୨୦୦ ଗ୍ରାମ MOP ର ମିଶ୍ରଣ ଦିଆଯାଏ   ।  ରୋପଣ ବେଳେ ଗଛରୁ ଗଛ ପ୍ରତି ଦୂରତା  ୧-୧.୨ ମିଟର ଏବଂ ଧାଡିରୁ ଧାଡି ପ୍ରତି ଦୂରତା  ୧.୫  ମିଟର ରଖାଯିବା ଉଚିତ   ।  ୧୦ ଟି ମାଈ ଚାରା ପିଛା ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡିରା ଛଡ଼ା ଲଗାଯାଏ  କାରଣ ଉଚିତ ସଂଖ୍ୟକ ଅଣ୍ଡିରା ଛଡ଼ା ନ ହେଲେ ପରାଗସଂଗମ କମ ଯୋଗୁଁ କଷି ଫଳଗୁଡିକ ହଳଦିଆ ପଡିବା ସହ ସୁଖୀ ଝଡିଯାଏ   ।

ରୋପଣର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନ

ସାଧାରଣତଃ ପୋଟଳ ଗଛକୁ ହୁଡାରେ ଲଗାଇ ଏହାର ଡଙ୍କକୁ ମାଟିରେ ମଡାଯାଇଥାଏ   ।  କିନ୍ତୁ ଏହାଦ୍ଵାରା ଡଙ୍କ,  ଫୁଲ ଓ ଫଳ ମାଟିରେ ଲାଗି ନଷ୍ଟ ହୁଏ  । ପତ୍ରର ତଳଭାଗ ରୋଗପୋକ ଦ୍ଵାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ   ।    ଔଷଧ ସିଞ୍ଚନ କଳାବେଳେ ଏହା ପତ୍ରର ତଳ ଭାଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରେ ନାହିଁ  ।

ଏହିସବୁ ଅସୁବିଧାକୁ ଦ୍ରୁଷ୍ଟିରେ ରଖି ପୋଟଳ ଗଛକୁ ଟ୍ରେଲି (ରଞ୍ଜା) ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମଡାଇବା ଉଚିତ   ।  ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ପୋଟଳ ଗଛ ମଡାଇଲେ ଜମିରେ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ   ।  ରୋଗ ପୋକ ଦମନ ପାଇଁ ଔଷଧ ସିଞ୍ଚନରେ ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ହୋଇଥାଏ   । ପୋଟଳ ଡଙ୍କ ଭଲ ଭାବେ ବଢିଥାଏ ଏବଂ ଫଳ ତୋଳିବାରେ ସୁବିଧା ହୁଏ   ।

ଯେଉଁ ଜମିରେ ଜଳ ନିଷ୍କାସନର ଭଲ ସୁବିଧା ନ ଥାଏ ବା ମାଟି  ୭-୮ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଗାତର ଆର୍ଦ୍ର ଥାଏ  , ସେଠାରେ ଟ୍ରେଲିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ    ।

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରଚଳିତ ଟ୍ରେଲି ପ୍ରଣାଳୀ  ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିକିଆ ଧାଡି ଟ୍ରେଲି ପଦ୍ଧତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁବିଧାଜନକ  ।  ଏହି ପ୍ରକାର ଟ୍ରେଲିର ଉଚ୍ଚତା ୬ ଫୁଟ ଏବଂ ଏଥିରେ  ପ୍ରତି  ୨ ମି, ବ୍ୟବଧାନରେ ସିଧା ଖମ୍ବ ପୋତାଜାଏ   । ଯେଉଁତିରେ ଜମିରୁ  ୩ ଫୁଟ ଛାଡି ପ୍ରଥମେ ସମାନ୍ତର ତାର ବନ୍ଧାଯାଏ   ।  ତାପରେ ପ୍ରତି ୧ ଫୁଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ସମାନ୍ତର ତାର ବନ୍ଧାଯାଏ   ।  ଗଛ ଉପରକୁ ସହଜରେ ବଢିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ଗଛ ପାଖରେ ଭୂମି ସହ ସିଧା ଭାବେ ଛୋଟ କାଠିକୁ ଟ୍ରେଲିର ତାର ସହ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ   ।  ଧାଡିକୁ ଧାଡି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନାବନା ଘାସକୁ ହାତ କିମ୍ବା ପାୱାର ଟ୍ରିଲର ସାହାଯ୍ୟରେ ବାହାର କରିହେବ  । ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଜାରି ଓ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ଯଥା- କଟା, କଦଳୀ ପତ୍ର, ଆଖୁ ଛେଦା ବା ଶୁଖିଲା ଘାସ ଦ୍ଵାରା ଅଛାଦନ କରାଯାଏ   ।  ଯାହା ଦ୍ୱ୍ରା ଜମିରେ ଘାସ ନହେବା ସହ ଗଚ୍ଚ ପାଖ ଆର୍ଦ୍ର ରହିଥାଏ   ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ଖାଦ୍ୟସାର ପରିଚାଳନା

ଗଛ ବଢିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆବଶ୍ୟକ ମାତ୍ରାର ଖାଦ୍ୟସାର ଦରକାର କରେ   । ଏଥିପାଇଁ 10 କିଗ୍ରା , ସଦ୍ୟ ଗୋବର  5 କିଗ୍ରା  ,  ଏମଓ ପିଓ 2 କିଗ୍ରା ନିମ୍ବ ପିଡିଆ ,  2 କିଗ୍ରା , କରଞ୍ଜ ପିଡିଆ ଏବଂ 5 କିଗ୍ରା  , ଜିଆଖତକୁ ୨୦୦ ଲି, ପାଣିରେ ମିଶାଇ ମିଶ୍ରଣକୁ ଗଛ ପିଚ୍ଚା ଏକ ଲିଟର ରୋପଣର  ୩୦ ଦିନ ପରେ ଦେବା ଉଚିତ  ।  ଏହାସହ ରୋପଣ ହେବାର  ୬୦ ଦିନ ପରେ ସଲଫର  ୨୦ ଗ୍ରାମ ୧୩୦ ଦିନ ପରେ  NPK ୫୦ ଗ୍ରାମ ,୧୮୦ ଦିନ ପରେ ୟୁରିଆ , ୨୦ ଗ୍ରାମ ,  ୨୦୦ ଦିନ ପରେ ସଲଫର  ୪୦ ଗ୍ରାମ ଦେବା ଉଚିତ  ।  ଏତତବ୍ୟତୀତ  ୨୦୦-୨୫୦ କ୍ଵିଣ୍ଟାଲ FYM,୧୨୦ କିଗ୍ରା N ୬୦ କିଗ୍ରା P ୫୦ କିଗ୍ରା , K ହେକ୍ଟର ପିଛା ଦେଇ ହେବ   ।

ଜଳ ପରିଚାଳନା

ପୋଟଳ ଚାଷ ପାଇଁ ସଠିକ ଜଳ ପରିଚାଳନା, ନିତ୍ୟାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ  । ରିତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନଜରରେ ରାଖୀ ଜଳ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ   । ଶୀତ ଦିନେ  ୮-୧୦ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଓ ଖରା ଦିନେ  ୪-୫ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଜଳସେଚନ କରାଯାଏ   । ଜମିର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିତ୍ୟାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ଜମିରେ ପାଣି ଜମି ରହିଲେ ଚେର ପାଚିଯାଏ ଓ ଫ୍ୟୁଜାରିଆମ ଫିମ୍ପିର ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଧିକ ହୁଏ   ।  ବୁନ୍ଦା ଜଳସିଞ୍ଚନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କମ କାଲେ କମ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅଧିକ ସଫଳ ମିଳେ   ।

ଅନ୍ତଃଚାଷ

ପୋଟଳ ଚାଷରେ ଧାଡିକୁ ଧାଡି ଅଧିକ ଜାଗା କରିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ତଃ ଚାଷ ଅତି ସହଜରେ କରାଯାଇପାରିବ   । ଏଥିପାଇଁ ଲଙ୍କା , ଆଳୁ, ପାଳଙ୍ଗ , ଧନିଆ ପ୍ରଭୁତି ପନିପରିବା ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ   । ଟ୍ରେଳିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଲଙ୍କା , ପିଆଜକୁ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନ୍ତଃ ଚାଷ ଭାବେ କରାଯାଉଛି   ।

ପୁନଃ ଅଙ୍କୁରୋଣ ପଦ୍ଧତି

ଫଳ ଧାରଣ ସାରିବା ପରେ ଅକ୍ଟୋବର –ନଭେମ୍ବର ଆଡକୁ ପୋଟଳ ଡଙ୍କ ସୁଖିବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ   ।  ଏହି ସମୟରେ ମୂଳକୁ ଡଙ୍କକୁ କାଟି ଟ୍ରେଲିରୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ   ।  ଏହାପରେ  ମୂଳକୁ ଗଜା ବାହାଋ ପୁନର୍ବାର ଗଛ ହୋଇଥାଏ  । ଡଙ୍କଗୁଡିକ  ୦.୫ ମି , ଲମ୍ବ ହେଲେ ଜମିକୁ ପୂର୍ବ ଭଳି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଘାସ ବାଛି ମୁଖ୍ୟ ଫସଲକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରକାରରେ ଖତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ   ।

ରୋଗପୋକ ପରିଚାଳନା

ଲାଭଜନକ ଭାବେ ପୋଟଳ ଚାଷ କରିବାକୁ ହେଲେ ଏହି ଫସଲର ରୋଗ ପୋକ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ସତର୍କ ହେବା ଉଚିତ   ।

ଝାଉଁଳା ରୋଗ  :-  ଏହି ମୃତ୍ତିକା ରୋଗରେ  ଗଛଗୁଡିକ ଆଗରୁ ସୁଖିବା ଆରମ୍ଭ କରି ପରିଶେଷରେ ସମଗ୍ର ଗଛ ଶୁଖିଯାଏ ଏବଂ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଗଛର ଚେର ମଧ୍ୟ କଳା ପଡିଯାଏ   ।

ପ୍ରତିକାର :- ଚାରା ଲଗାଇବା  ସମୟରେ ଚେରଗୁଡିକ ବାଭିଷ୍ଟିନ (୨ ଗ୍ରାମ/ଲି୦ ଘୋଳରେ ବୁଡାଇ ୨୦ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ   ।  ଫଳିବା ସମୟରେ ବାଭିଷ୍ଟିନ  (୨ ଗ୍ରାମ /ଲି) ଘୋଳ ଦ୍ଵାରା ଗଚ୍ଚର ମୂଳକୁ ଭିଜାଇଲେ ସଫଳ ମିଳେ   ।

ଆନ୍ଥାକନୋଜ  : ଏହି ରୋଗରେ ପତ୍ର ଉପଋଭାଗରେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଛୋଟ ଛୋଟ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ   ।  ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ଦାଗ ବଢି ବାଦାମି ଓ ପରେ କଳା ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ   ।

ପ୍ରତିକାର   :- ଦାଇଥେନ ଏମ- ୪୫ କୁ ୫-୭ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ  ୨ ଗ୍ରାମ /ଲି ହିସାବରେ ସିଞ୍ଚନ କାଲେ ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିକାର ହୁଏ   ।

ପାଉଁସିଆ ରୋଗ   :  ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ଧଳା ଫିମ୍ଫି ଥିବା ଦାଗ ପତ୍ର ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ   । ରୋଗ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଧିକ ହେଲେ ପତ୍ରଗୁଡିକ ଶୁଖି ଝଡିପଡିଥାଏ   ।

ପ୍ରତିକାର   :- ସଲଫର ୨ ଗ୍ରାମ/ଲି ର ୧୫  ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ସିଞ୍ଚନ କଲେ ରୋଗର ଆକ୍ରାନ୍ତକୁ କମାଯାଇପାରେ  ।

ଡାଉନ  ମିଲଡିର : ଏହି  ରୋଗରେ ପତ୍ର ଉପରି ଭାଗରେ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ   । ଯାହାର ତଳ ଭାଗରେ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଫିମ୍ଫି ଦ୍ରୁଷ୍ଟିଗତ ହୁଏ   । ରୋଗର ତୀବ୍ରତା ବଢିଲେ ପତ୍ରପୋଡା ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ ଓ ପତ୍ର ଝଡି ପଡେ   । ଆର୍ଦ୍ରତା ଅଧିକ ଥିବାବେଳେ ଏହି ରୋଗର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଅଧିକ ହୁଏ   ।

ପ୍ରତିକାର   :- ଏହି ରୋଗକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ହେଲେ ବାଇଟାକ୍ସ କିମ୍ବା ରିଡୋମିଲ ୨.୫ ଗ୍ରାମ/ଲିଃ ପାଣି ର ମିଶାଇ  ୧୦-୧୨ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ   ।

ଗଣ୍ଠିବିନ୍ଧା ପୋକ :- ଏହି ପୋକ ଡଙ୍କ ଖାଇ ସେଥିରେ ସୁଡଙ୍ଗ କରି ଦିଅନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ଵାରାକି ଡଙ୍କ ଫୁଲିଯାଏ   । ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଧିକ ହେଲେ ଛୋଟ ଗଛ ଗୁଡିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ   ।

ପ୍ରତିକାର :- ଫେଣଭଲରେଟ ୨୦EC , ୦.୫ ମିଲି/ଲି ଦ୍ଵାରା ସିଞ୍ଚନ କରି ଏହି ପୋକର ଆକ୍ରାନ୍ତକୁ ଜମାଯାଇପାରିବ   ।

ରେଳସ୍ପାଇଡ଼ର ମାଇଟ :- ଏହି ପୋକ ଗଛର ତଳ ଭାଗକୁ ଖାଇ ରସ ଶୋଷୀନିଏ ଓ ପତ୍ରଦୁଇକ ଉପରେ ଜାଲ ତିଆରି କରିଦିଏ   । ପତ୍ରଗୁଡିକର ସବୁଜ କନିକା କମିଯିବା ଯୋଗୁଁ ପତ୍ର ଶୁଖି ଝଡିଯାଏ   ।

ପ୍ରତିକାର :- ଡାଇକୋଫର  ୨.୭୫ ମିଲି/ଲି ଘୋଳକୁ  ୧୫-୨୦ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ସିଞ୍ଚନ କଲେ ସୁଫଳ ମିଳେ   । ଖରାଦିନେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ସିଞ୍ଚନ ଜଳ ଯୋଗାଇଲେ ଏହାର ଆକ୍ରାନ୍ତ କମ ହୁଏ  ।

ମୂଳଗ୍ରନ୍ଥି ସୂତ୍ରକୃମି :- ଆକ୍ରାନ୍ତ ଗଛର ଚେରରେ ଅନେକ ଗଣ୍ଠି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ   । ଯାହା ଦ୍ଵାରାକି ପତ୍ର ଗୁଡିକ ହଳଦିଆ ପଡି ଛୋଟ ରହି ଯାଆନ୍ତି   । ଗଛର ଡଙ୍କ ଗୁଡିକ ଶୁଖି ଝାଉଁଳି ପଡେ   ।

ପ୍ରତିକାର  : ରୋପଣର ପୂର୍ବରୁ ଜମିରେ ଗାତ ପିଛା ୫୦୦ ଗ୍ରାମ ନିମ୍ବ ପିଡିଆ ଗୋବର ଖତ ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଏହାର ଆକ୍ରାନ୍ତକୁ କମାଯାଇପାରିବ  ।

ରେଡ ପମ୍ଫିକିନ ବିଟିଲ  : ବୟସ୍କ ପୋକ ପତ୍ରକୁ ଖାଇ ସେଥିରେ କଣା କରି ଦିଅନ୍ତି  । ଛୋଟ ଗଛ ଉପରେ ଏହାର ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ   ।

ପ୍ରତିକାର  : ସେଭିନ ୨ ଗ୍ରାମ /ଲି ଘୋଳକୁ  ୬-୭ ଦିନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଶିଚନ କଲେ ଏହି ପୋକର ପରିଚାଳନା କରିହୁଏ  ,।

ଅମଳ ଏବଂ ବିପଣନ

ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ବା ପରେ ଅମଳ କଲେ ଉତ୍ପାଦନ ମାନ ହ୍ରାସ ପାଇ ବଜାର ଦର କମ ମିଳେ   । ଏଣୁ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସମୟରେ ହିଁ ଅମଳ କରିବା ଉଚିତ  ।  ଫାଳଗୁଣ ମାସଠାରୁ ପୋଟଳ ବଜାରରେ ମିଳିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ   । ରୋପଣର  ୪୦-୫୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ ଆସିସ୍ଥାଏ  ଏବଂ ୬୦-୭୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଅମଳ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ   । ଏହାପରେ ସପ୍ତାହକୁ ଠାରେ ଅମଳ କରାଯାଏ   । ପୋଟଳ ହେକ୍ଟର ପିଛା  ୨୫-୩୫ ଟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମଳ ଦିଏ   ।

ଅମଳ ପରେ ପୋଟଳକୁ ରଖିବା ପାଇଁ ବାଉଁଶ ବାକ୍ସ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଭଲ  ।  ଏହି ବାକ୍ସର ତଳ ଓ ଉପରି ଭାଗରେ ସଦ୍ୟ କଦଳୀ ପତ୍ର ଦିଆଯାଇ ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ   ।  ଏହା ଦ୍ଵାରା ଫଳ ନଷ୍ଟ ନହୋଇ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ପଠାଯାଇପରେ   ।

ପୋଟଳଚାଷରେ ଏକର ପିଛା ହାରାହାରି  ୪୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ସ୍ଥଳେ ଲକ୍ଷେରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଆୟ ହୋଇଥାଏ   । ସାଧାରଣତଃ ପୋଟଳର ବଜାର ଦର ୮-୧୦ ଟଙ୍କାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି  ୫୫-୬୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ   ।

ସଫଳତା କାହାଣୀ

ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର, ଭୁବନେଶ୍ଵର ଦ୍ଵାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଆଲୌକିକ କିସମ ପୋଟଳ ଚାଷ କରି ଚାଷୀମାନେ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ସଫଳତା ପାଇଛନ୍ତି   ।  ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ରୂପାନନ୍ଦ ପଟେଲ , ଗ୍ରାମ- ଜରଲି,  ପୋଷ୍ଟ- ରେଙ୍ଗଲୋଇ,  ଜି- ସମ୍ବଲପୁର ନିଜର  ୧୬୦ ବ.ମୀୟ ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକିକ ପୋଟଳ ଚାଷକୁ ଧାଡିକିଆ ଟ୍ରେଲି ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ କରୁଛନ୍ତି   ।  ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଶ୍ରୀ ପଟେଲ  ୨ କ୍ଵିଣ୍ଟାଲ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଅମଳ କରି  କିଗ୍ରା ପଟି  ୩୫.୦୦ ଟଙ୍କା ଦରରେ ବିକ୍ରି କରି  ପାୟ  ୭୦୦୦/-  ଟଙ୍କା ପାଉଛନ୍ତି   । ଏହା ସହ ଉନ୍ନତ ମାନର  ୧୨୦୦ ଚାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଇ  ୫ ଟଙ୍କା ଦରରେ ଚାରା ବିକ୍ରି କରି  ୬୦୦୦/- ଟଙ୍କା ଓ ଲଙ୍କା ଅନ୍ତଃଚାଷ କରି ଟଙ୍କା  ୧୦୦୦/- ଅତିରିକ୍ତ ଆୟ ମଧ୍ୟ କରିପାରୁଛନ୍ତି  ।  ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀ ପଟେଲ    ଦେଶୀ ପୋଟଳ ଚାଷ କରି ସେହି  ଜମିରୁ ମାତ୍ର  ୧.୫ କୁଇଣ୍ଟାଲ ଅମଳ କରି ୫୨୫୦ ଟଙ୍କା ହିଁ ପାଉଥିଲେ । ସେହି ଗ୍ରାମ ତଥା ପଡୋଶୀ ଗ୍ରାମର ଅନେକ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ପଟେଲ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ସାଜିଥିବା ବେଳେ ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତିରେ ସେମାନେ ପୋଟଳ ଚାଷ କରି ଲାଭବନ ହେବାକୁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି   ।

 

ଆଧାର- କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରୀକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate