অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

ମନକୁ ଆୟତ୍ତ

ମନକୁ ଆୟତ୍ତ

ଉପକ୍ରମ

ମନକୁ ଜୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧନା ଏହି ୫ଟି ପ୍ରୟୋଗ ଭବା ବା ବିଭକ୍ତ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।

୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟରେ ମନକୁ ଆୟତ

ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ

ପ୍ରକୃତି ସମାଜ ଚଳଣି ଆବଶ୍ୟକତା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକର ପ୍ରଭାବ ଆଦି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି , ଏସବୁ ପଠନ, ମନନ, ସତସଙ୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ଚିନ୍ତନରୁ ଲାଭ ହୋଇଥାଏ । ଉପରୋକ୍ତ ସାଧନରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମନ ମଧ୍ୟରେ ସୁଦୃଢ ହେଲେ ତାର ପ୍ରଭାବ ମନ ଉପରେ ଆପେ ପଡିଥାଏ ।

ବିବେକ ଜାଗ୍ରତ

ମନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକର ହାସ । ତେଣୁ ଚଞ୍ଚଲ ହୁଏ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହା ଭୁଲ ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଇଥାଏ । ଏଥିନିମନ୍ତେ ନିଜକୁ ବା ନିଜ ବିବେକକୁ ସର୍ବଦା ଜାଗ୍ରତ ରଖିବାକୁ ପଡେ । ମନ କେଉଁଠି ଟିକେ ଭୁଲ ବାଟକୁ ଗଲେ ଏହା ତାକୁ ବାରଣ କରିଥାଏ । ଫଳରେ ମନ ପୁଣି ନିଜ ରାସ୍ତାକୁ ଫେରିଆସେ ।

କିନ୍ତୁ କିଛି ଦୁର୍ବଳତା ଏତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ରହିଥାନ୍ତି ଯେ ତାକୁ କେବଳ ଚେତାଇ ଦେଲେ ସେ ଠିକ୍ ହୋଇ ନ ଥାଏ । ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମନକୁ ପୁଣି ଚିନ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ବାରମ୍ବାର ସୁଚାଇବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଏସବୁ ଅଭ୍ୟାସ ଅଧ୍ୟାନ ମୁଦ୍ରାରେ ବସି ଯେତେବେଳେ ଆବଶ୍ୟକ ସେତେବେଳେ କରିବା ଦରକାର ।

ବାରମ୍ବାର ବୁଝାଇବା

ଏହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଧନା । ମନକୁ ଗୋଟିଏ କଥା ବାରମ୍ବାର କୁହାଗଲେ ଏହା ମନରେ ପଶି ବସା ବାନ୍ଧିବ । ଅଭ୍ୟାସ ବ୍ୟବହାରରେ ପରିଶତ ହୋଇ ପ୍ରକୃତିଗତ ହେବ । ଏଥିପାଇଁ ମୁଣିରସୀମାନେ ଦେବ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଛନ୍ତି ଯାହାକୁ ଚିନ୍ତା ତଥା ଆବୃତ୍ତି କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଆବଶ୍ୟକତାକୁ କମ୍ କରିବା

ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ବଢାଇ ଚାଲିଛୁ । ଆସା ଓ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଅଯଥା ବଢାଇ ମନସ୍ଥିର ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ସବୁପ୍ରାକାର ବିଭ୍ରାନ୍ତି, ଚାପ ତଥା ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହେବା ସହ ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଏକଥା ନୁହେଁ ଯେ, ଜେନ ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସବୁକିଛି ଛାଡିଦେବ । ବହୁ ଉଚ୍ଚ ଆସା ମଣିଷକୁ କୁପଥରେ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ପଥରେ ଗଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳିବା ଅସମ୍ଭବ ତେଣୁ ସେହିସବୁ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର ।

ମାନସିକ ସାଧନା

ଏହି ସାଧନାଟି ମସିସ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୋଗୀ । ମନରେ କ’ଣ ଅଛି ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିବା ଓ ମନରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ ମନକୁ ସଜାଡିବା ନିମନ୍ତେ ମନର ସମସ୍ତସ୍ତରକୁ ଯିବାକୁ  ହେବ । ତେଚନ ମନ ଅତନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଓ ଏହି ସ୍ତରଡେଇ ମନର ଗଭୀରସ୍ତରରେ କୌଣସି କଥାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବା ଅସମ୍ଭବ । ଚେତନ ମନରେ ଏକ ସେକେଣ୍ଟରେ ପ୍ରାୟ ୧୧ ରୁ ୩୫ ଥର ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ରେକ ହୋଇଥାଏ । ମନର କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ ଆମକୁ ଅତିବେଶୀରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରତି  ସେକେଣ୍ଟରେ ୯ ଥରକୁ ବା ଆଲଫା’ ସ୍ତରକୁ ଯିବାକୁ ହେବ । ଏହି ମାନସିକସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଓ କିଛି ସମୟ ଏହି ସ୍ତରକୁ ଧରି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଆସନ ପାଣାୟମଓ ଧାରଣା ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥାଏ ।

ମନରେ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନା

ଅନେକ ସମୟରେ ଆମର ମନରେ ନାନା ପ୍ରକାରର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଯାଉଥାଏ । କେତେବେଳେ ଆମେ ଘୋର ନୈରାଶ୍ୟର ଶିକାର ହୋଇଥାଉ ତ ପୁଣି କେତେବେଳେ ଅଜଣା ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇଥାଉ । ଆଉ କେତେକ ସମୟରେ ଆମେ ନିଜର ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତିତ ରହିଥାଉ । ଏହି କାରଣରୁ ମନରେ ନକାରାତ୍ମକ ବିଚାର ଆସିଥାଏ । ମନରେ ଏହି ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ଯେତେ ଅଧିକ ହେବ, ଆମେ ସେତେ ଅଧିକ ବିବ୍ରତ ହୋଇ ଉଠିବା । ଏଥିରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ ଆମକୁ କେତେକ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ ପଡିବ । ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନାକୁ ସକାରାତ୍ମକରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ବିଚାରରେ କେତେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

ମନୋବିଜ୍ଞାନକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରନ୍ତୁ- ମନୋବିଜ୍ଞାନରେ ନକାରତ୍ମକ ଭାବନାରୁ ଦୂରେଇବା ଲାଗି ସାଇକୋଥେରାପି, ବିହେଭିଅରାଲ୍‌ ଥେରାପି ଆଦି ଉପାୟ ରହିଛି । ଆପଣ ସେହି ସଂପର୍କୀତ ପୁସ୍ତକ ପଢିପାରନ୍ତି । ଏହାଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ବିଚାରରେ ଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିବ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ।

କୌଣସି ସମସ୍ୟା ବଡ଼ ନୁହେଁ- ଏହି ସମସ୍ୟା ଜୀବନରେ କେବେ ନା କେବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ତାହା ବେଶି ଦିନ ତିଷ୍ଠି ରହେନା । ଏଣୁ ଯେତେବେଳେ ବି ମନରେ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ଆସୁଛି, ପ୍ରଥମେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ଯେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ସେତେ ବଡ଼ ନୁହେଁ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଦୂରେଇବ ନାହିଁ । ଯଦି ଆପଣ ଭାବି ବସିବେ ଯେ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକୁଳିବା କଷ୍ଟକର, ତେବେ ତାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ଗ୍ରାସିବ । ଏଣୁ ମନରେ ଭାବିନିଅନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକୁଳିବାର ରାସ୍ତା ଅଝି ତାହା କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ।

ନିଜର ପାରଦର୍ଶିତାକୁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ- ଧରନ୍ତୁ ଆପଣ କୌଣସି ସମୟରେ ନିଜର ଭୁଲ୍‌ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗୁଛନ୍ତି । ଏହାକୁ ନେଇ ଆପଣ ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ କେବେ ବି ନିଜର ପାରଦର୍ଶିତାକୁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଯେତେ ଖରାପ ସମୟ ଆସିଲେ ବା ଯେତେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ବି ନିଜର ପାରଦର୍ଶିତାକୁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ । ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଭରସା ରଖନ୍ତୁ । ମନେ ରଖନ୍ତୁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ କିଛି ନା କିଛି ଭଲ -ମନ୍ଦ ଗୁଣ ଅଛି । ଏଣୁ ନିଜର ଦୋଷ ତ୍ରୁଟିକୁ ଚିହ୍ନନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଭରସା ରଖନ୍ତୁ । ଏପରି କରିପାରିଲେ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ନକାରତ୍ମକ ଭାବନା ଆପେ ଆପେ ଚାଲିଯିବ ।

ଆଧାର - ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟୁରୋ



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate