অসমীয়া   বাংলা   बोड़ो   डोगरी   ગુજરાતી   ಕನ್ನಡ   كأشُر   कोंकणी   संथाली   মনিপুরি   नेपाली   ଓରିୟା   ਪੰਜਾਬੀ   संस्कृत   தமிழ்  తెలుగు   ردو

ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀ

ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀ

ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଂଶ ବିଶେଷ

ଏହା ପାଟି, ପାକସ୍ଥଳୀ, କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ, ବୃହଦନ୍ତ୍ର, ମଳାଶୟ ଓ ମଳଦ୍ଵାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଲାଳବାହୀ ଗ୍ରନ୍ଥି, ଯକୃତ,ପିତ୍ତଥଳି,ଅଗ୍ନାଶୟ ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଂଶ ବିଶେଷ। ରେଫରେନ୍ସ : କମ୍ୟୁନିଟ ହେଲଥ ୱାରକର, ଡବ୍ଲ୍ୟୁ, ଏଚ୍.ଓ ।

କାର୍ଯ୍ୟ

ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀର ଦାୟିତ୍ଵ ହେଲା ଖାଦ୍ୟକୁ ହଜମ କରାଇ ଖାଦ୍ୟ ଉପାଦାନକୁ ଶୋଷଣ କରି ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ଝାଡା ଆକାରରେ ବାହାର କରିଦେବା ।

ପାଟି, ଓଠ, ଦାନ୍ତ, ଦାନ୍ତମାଢି ଓ ଜିଭକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ପାଟିଦ୍ଵାରା ଖାଦ୍ୟ ଖିଆଯାଏ ଓ ଖାଦ୍ୟକୁ ଦାନ୍ତରେ ଚୋବାଇ ଛୋଟ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ । ତାହା ଲାଳ ସହିତ ମିଶି କୋମଳ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସହଜରେ ଗିଳି ହୋଇଯାଏ। ଅସୁସ୍ଥତା ଯୋଗୁ ଏହି ଅଂଶ କାମ ନ କରିବାଦ୍ଵାରା ଖାଦ୍ୟ ଭଲ ଭାବରେ ଚୋବାଇ ହୁଏ ନାହିଁ । ପୋଷଣ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ଥାଏ । ଖାଦ୍ୟ ପାଟିରୁ ନଳୀ ଦେଇ ପାକସ୍ଥଳୀକୁ ଯାଏ । ପାକସ୍ଥଳୀରୁ ଅମ୍ଳ କ୍ଷରଣ ହୋଇଥାଏ। ଯକୃତରେ ପିତ୍ତ ତିଆରିହୋଇ ପିତ୍ତଥଳୀରେ ସଞ୍ଚୟ ହୁଏ ଓ ଅଗ୍ନାଶୟରୁ ଏନଜାଇମ ବାହାରେ। ଏଗୁଡିକ ସବୁ ଖାଦ୍ୟ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ପିତ୍ତ ଚର୍ବିଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ହଜମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଖାଦ୍ୟ ୨-୪ ଘଣ୍ଟା ରହିବା ପରେ ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରକୁ ଯାଇଥାଏ ।

କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରରୁ ବାହାରୁ ଥିବା ଏନଜାଇମ ଖାଦ୍ୟକୁ ପୁନର୍ବାର ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଭିଟାମିନ, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁଷ୍ଟିସାରଗୁଡିକ ଏଠାରେ ଶୋଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟଗୁଡିକ ହଜମ ଓ ଶୋଷଣ ହୁଏ ନାହିଁ ତାହା ବୃହଦନ୍ତ୍ରକୁ ଯାଏ । କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର ସଂକ୍ରମଣ ବା ଅସୁସ୍ଥତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ତାହା ଖାଦ୍ୟକୁ ଶୋଷଣ କରି ପାରେ ନାହିଁ, ଯାହା ମନ୍ଦପୁଷ୍ଟିର କାରଣ ହୁଏ । ବୃହଦନ୍ତ୍ରରେ ଥିବା ଉପାଦାନ ମଳରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ପାଣି ବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଶୋଷଣ ହୋଇ ଯିବାଦ୍ଵାରା ମଳ କଠିନ ହୋଇଥାଏ । ମଳଦ୍ଵାର ଦେଇ ଏହି ମଳ ଶରୀରରୁ ନିଷ୍କାସନ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ୍ରନଳୀରେ ପ୍ରଦାହ ହୋଇଥିଲେ ମଳ ତରଳ ହୁଏ ।

ଦାନ୍ତ, ମାଢି ଓ ପାଟି

ଦାନ୍ତ ଓ ମାଢିର ଯତ୍ନ

ଦାନ୍ତ ଓ ମାଢିର ଯତ୍ନ ନେବା ନିହାତି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ, କାରଣ : -

  • ଖାଦ୍ୟ ଚୋବାଇବା ଦାନ୍ତଗୁଡିକ ଶାକ୍ତ ଓ ସୁସ୍ଥ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
  • ଉତ୍ତମ ଯତ୍ନ ଦ୍ଵାରା ଦାନ୍ତରେ ହେଉଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ କଣା ଓ ମାଢିକ୍ଷୟକୁ ରୋକାଯାଇ ପାରିବ।
  • ପରିଷ୍କାର ନକଲେ ଦାନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ଓ ଦନ୍ତ କ୍ଷୟ ହୁଏ । ଏହି ଦନ୍ତ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାରାତ୍ମକ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇଥାଏ ଓ ଶରୀରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିଥାଏ।

ଦାନ୍ତ ତଥା ମାଢିକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ

  1. ଅଧିକ ମିଠା ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ ।
  2. ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ମିଠା ଜିନିଷ ଯଥା, ଆଖୁ, ଖଣ୍ଡମିଶ୍ରି, ପିଠା, ଚିନୀ ପଡିଥିବା ଚା, ମିଠା ସର୍ବତ, ମୃଦୁ ପାନୀୟ ଯଥା – କଫି ଆଦି ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଦାନ୍ତ ନଷ୍ଟ କରି ଦେଇଥାଏ । ଯଦି ପିଲାମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ ମଜବୁତ ହେବା ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ମିଠା ଜିନିଷ ଖାଇବାକୁ ତଥା ମିଠା ସରବତ ପିଇବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ କରାନ୍ତୁ ନାହିଁ ।

  3. ପ୍ରତିଦିନ ଦାନ୍ତକୁ ଭଲଭାବରେ ସଫା କରନ୍ତୁ
  4. ଯେ କୌଣସି ମିଠା ଜିନିଷ ଖାଇଲାପରେ ଦାନ୍ତକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଫା କରନ୍ତୁ। ପିଲାମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଉଠିବା ଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ସଫା ରଖନ୍ତୁ । ପରେ ପିଲା ବଡ ହୋଇଗଲେ ସେ ନିଜେ ଯେପରି ତା’ର ଦାନ୍ତ ଘଷି ପାରିବ ତାକୁ ଶିଖାନ୍ତୁ । ଠିକ୍ ରୂପେ ଦାନ୍ତ ଘଷି ପାରୁଛି ନା ନାହିଁ ତଦାରଖ କରନ୍ତୁ ।

    • କେତେକ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ବା ଦୁଇଥର ଶିଶୁର ଦାନ୍ତରେ ଫ୍ଲୋରାଇଡ ଲଗାଯାଇଥାଏ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ସୁବିଧା ଅଛି ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଶିଶୁ ଯେପରି ଏହି ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଏ ସେଥିପ୍ରତି ଦ୍ରୁଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ ।

କିନ୍ତୁ ଫ୍ଲୋରାଇଡ ଟୁଥ ପେଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଆମର ପାଣିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଫ୍ଲୋରାଇଡ ଅଛି । ଅତ୍ୟଧିକ ଫ୍ଲୋରାଇଡର ବ୍ୟବହାର ଫ୍ଲୋରୋସିସ ନାମକ ଏକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ଯାହାର କିଛି ଚିକିତ୍ସା ନାହିଁ ।

ଚେତାବନୀ : ଅଧିକ ପରିମାଣର ଫ୍ଲୋରାଇଡ ଗିଳି ଦେଲେ ତାହା ବିଷ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ଖୁବ୍ ସାବଧାନତା ସହ ଫ୍ଲୋରାଇଡ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ଓ ତାହା ଯେପରି ପିଲାମାନଙ୍କର ହାତ ପାଆନ୍ତାରେ ନ ରହେ ସେଥିପ୍ରତି ଦ୍ରୁଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ ।

  • ଅଁଳା, କମଳା, ଲେମ୍ବୁ, ପିଜୁଳି, ଟମାଟୋ, ଗଜାବୁଟ ଆଦିରେ ଥିବା ଭିଟାମିନ୍ ମାଢିକୁ ଦୃଢ କରିଥାଏ ତେଣୁ ଏହିଭଳି ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ । ମାଣ୍ଡିଆ ଓ ବଜାରରେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ କାଲସିୟମ ଥାଏ ଯାହାକି ଦାନ୍ତକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ କରିଥାଏ, ଯଦି ସମ୍ଭବ ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ସହ ପ୍ରତିଦିନ କିଛି କିଛି କ୍ଷୀର ପିଅନ୍ତୁ ।

ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଦାନ୍ତଘଷା ପେଷ୍ଟ ନାହିଁ । ସମାନ ପରିମାଣର ଲୁଣ ଓ ବାଇକାର୍ବୋନେଟ ସୋଡା ମିଶାଇ ଦାନ୍ତଘଷା ଗୁଣ୍ଡା ତିଆରି କରନ୍ତୁ । ପ୍ରଥମେ ବ୍ରସକୁ ଓଦା କରି ଦିଅନ୍ତୁ ଓ ତା’ ଉପରେ ପାଉଡର ପକାଇ ଦାନ୍ତ ଘଷନ୍ତୁ ।

ଲୁଣ ସହିତ ବାଇକାର୍ବୋନେଟ ସୋଡା ମିଶାଇ ଯେଉଁ ଦାନ୍ତ ଘଷା ପାଉଡର ତିଆରି କରାଯାଏ ତାହା ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଦାନ୍ତ ଘଷା ପେଷ୍ଟ ପରି ଦାନ୍ତକୁ ସଫା କରିଥାଏ । ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ବାଇକାର୍ବୋନେଟ ସୋଡା ନ ଥାଏ ତେବେ କେବଳ ଲୁଣରେ ଦାନ୍ତ ଘଷିଲେ ଚଳିବ ।

ଅଧିକ ଖଣ୍ଡିଆ ହେବାରୁ ତଥା ଦାନ୍ତମୂଳ ଫୁଲି ବିନ୍ଧିବାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାକୁ ହେଲେ ମିଠା ଜିନିଷ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ ଓ ପ୍ରତିଥର ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ଦାନ୍ତକୁ ସଫା କରନ୍ତୁ । ଯଦି ସମ୍ଭବ ହେଉଛି ଜଣେ ଦନ୍ତ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କୁ ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ଦିଅନ୍ତୁ । ସେ ଏହି ଦାନ୍ତକୁ ସଫା କରି ସେହି କ୍ଷୟ ଅଂଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହା ଦ୍ଵାରା ଦାନ୍ତ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ।

ଆଧାର ଓଡିଶା ଭଲ୍ୟୁଣ୍ଟାରୀ ହେଲଥ ଆସୋସିଏସନ



© 2006–2019 C–DAC.All content appearing on the vikaspedia portal is through collaborative effort of vikaspedia and its partners.We encourage you to use and share the content in a respectful and fair manner. Please leave all source links intact and adhere to applicable copyright and intellectual property guidelines and laws.
English to Hindi Transliterate