ହୋମ / ସମାଜ କଲ୍ୟାଣ / ସଫଳ କାହାଣୀ / ଇତିହାସରେ ଜୀବନର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମଜୀବନୀ
ସେଆର କରନ୍ତୁ

ଇତିହାସରେ ଜୀବନର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମଜୀବନୀ

ଇତିହାସରେ ଜୀବନର ସାକ୍ଷୀ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ର ସୂଚନା

ଡକ୍ଟର   ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବଙ୍କ    ଇତିହାସ 

ଓଡିଶା  ଇତିହାସର  ଲେଖକ   ଡକ୍ଟର   ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବ  ଆଜି  ଓଡିଶାରେ  ଇତିହାସ  ପ୍ରସଙ୍ଗ  ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି   । ସ୍ଵାଧୀନତା  ସଂଗ୍ରାମରେ  ତାଙ୍କର  ଅବଦାନ  ଓ ନୂଆକରି  ଗଢାଯାଇଥିବା  ଓଡିଶା  ପ୍ରଦେଶକୁ   ସମୃଦ୍ଧ  କରିବା   ପାଇଁ  ତାଙ୍କର  ତାଙ୍କର  କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା   ଜାଣିହୁଏ  ତାଙ୍କ   ଦ୍ଵାରା  ରଚିତ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ – ସାଧନାରପଥେ  ଓ  ଆରବସାଗରକୁ   ଚିଲିକା  ଦ୍ଵୟରୁ   ।

ଡକ୍ଟର  ମହତାବଙ୍କ  ଜନ୍ମ  ୧୮୯୯  ମସିହା  ନଭେମ୍ବର  ୨୧ ତାରିଖରେ , ମୃତ୍ୟୁ  ୧୯୮୭  ମସିହା  ଜାନୁୟାରୀ  ୨ ତାରିଖରେ   । ମହତାବଙ୍କ  ଜନ୍ମସ୍ଥାନ  ଅଗରପଡା , ଭଦ୍ରକ  । ମାତା  ତୋହଫା  ବିବି  ଓ  ବାପା  କୃଷ୍ଣ  ଚରଣ  ଦାସ  । ଅଜା  ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର   ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ  ନ ଥିବାରୁ                                                                                                                                                                                     ସେ  ଅଜାଙ୍କ  ଘରକୁ  ପୁଅହୋଇ  ଆସିଥିବାରୁ , ସେ  ପରିଚିତ  ହେଲେ  ହରେକୃଷ୍ଣ ଦାସ ରୁ  ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବ   । ଦରିଦ୍ର  ପରିବାରରୁ  ସେ  ରାଜପରିବାରକୁ  ସ୍ଥାନାନ୍ତର   ହେଲେ  ବି  ନିଜ  ମଧ୍ୟରେ  ଥିବା  ଜିନିୟ  ଚରିତ୍ର  (ଡି. ଏନ. ଏ) କୁ  ଅତୁଟ  ରଖିପାରିଥିଲେ   । ରାଜକୀୟ  ସୌଭାଗ୍ୟ  ଓ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ କୁ  ପଛରେ  ଛାଡି , ଜନ୍ମମାଟି  ପ୍ରଦେଶ  ତଥା  ଦେଶର  ଅଗଣିତ  ଜନତାଙ୍କ  ସ୍ଵାର୍ଥକୁ  ସେ  ଅଧିକ  ପ୍ରାଧାନ୍ୟ  ଦେଇଛନ୍ତି  ଜମିଦାରର  ଝଟା   ତାଙ୍କ  ଉପରେ  ପଡିନଥିଲା   । ପରୋକ୍ଷରେ  ଭାରତର  ସ୍ଵାଧୀନତା  ସଂଗ୍ରାମୀ  ଭାବରେ  ଅନେକ  ବର୍ଷ   ମାସ  ଧରି   ଜଣେ  ନିସମ୍ବଳ  ବ୍ୟକ୍ତିଭାବେ , ଏପରିକି  ସମୟେ  ସମୟେ  ପଇସା  ଅଭାବରୁ  ସେ , ଭୋକିଲା  ରହିବାର  ଜୀବନାନୁଭବ  ଅଙ୍ଗେ  ନିଭେଇଥିଲେ   । ସମାଜ  ଜୀବନରେ  ଜନଗଣଙ୍କଦ୍ଵାରା  ହରେକୃଷ୍ଣ  ମହତାବ  ଯେପରି  ନିଜସ୍ଵ  ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରକରଣୀ  ପାଇଁ   ନିଆରା  ପରିଚୟର  ଅଧିକାରୀ  ସାହିତ୍ୟ  ରଚନାରେ  ସେ  ନିଜର   ଅଲଗା  ଶୈଳୀପାଇଁ  ସେହିପରି  ପାଠକମାନଙ୍କ   ଦ୍ଵାରା  ଆଦୃତ   ।

ରଚନାଶୈଳୀ

ଡଃ ମହତାବଙ୍କର  ନିଜସ୍ଵ  ଏକ  ରଚନାଶୈଳୀ  ରହିଛି  । ତାଙ୍କ  ଲେଖାବଳୀରୁ  ପାଠକ  ସତେ  ଯେପରି  ମହତାବଙ୍କ  କଣ୍ଠସ୍ଵର   ଶୁଣିପାରେ   । ସେହିପରି  ପାଠକ  ପାଠ  କରିବା  ସମୟରେ , ଅକୃତ୍ରିମ ଭାବରେ  ପୃଷ୍ଠାପରେ  ପୃଷ୍ଠା ଗଡାଇ  ଚାଲିଥାଏ   । ସେ  ସାପ୍ତାହିକ  ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରର  ପୃଷ୍ଠା  ହେଉ  କିମ୍ବା  ଦୈନିକ   ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରର  ଗାଁ ମଜିଲିସ୍  ପ୍ରବନ୍ଧ  ହୋଇଥାଉ   । ଏଥିରେ  ସ୍ଵତଃ  ବ୍ୟାପକ  ଅର୍ଥରେ  ଯେଉଁ  ଗାଉଁଲି   ତୁଳନା  ଫୁଟି  ପଡିଥାଏ   । ତାହା  ଗୁଣଗ୍ରାହୀ  ପାଠକଙ୍କ  ଦ୍ଵାରା  ଉପଭୋଗ୍ୟ   ହୋଇଥାଏ   । ପରିଣତ   ବୟସର  ବହୁ  ପୂର୍ବରୁ  ଡଃ  ମହତାବ  ତାଙ୍କ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ   ରଚନା  କରିଯାଇଛନ୍ତି   । ସୁଦୀର୍ଘ   ଜନ  ଜୀବନରେ ଅକଥନୀୟ  ଦୁଖଃ  ଓ ସ୍ଵାଧୀନତା  ସଂଗ୍ରାମର  ସୈନିକରୁ   ପୁରୋଧା  ହୋଇ  ସେ  ଯେଉଁ  ବିଚିତ୍ର  ଅନୁଭବ  ଓ  ଅନୁଭୂତି   ସାଉଁଟି   ଥିଲେ   ତାହାରି  ପ୍ରାମାଣିକ  ଚିତ୍ର   ହେଉଛି   ତାଙ୍କର   ଆତ୍ମଜୀବନୀ    । ଡଃ  ମହତାବଙ୍କ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ଦୁଇ ଭାଗରେ  ବିଭକ୍ତ   । ପ୍ରଥମ  ଖଣ୍ଡ , “ ସାଧନାର  ପଥେ ” ରେ  ରହିଛି ତାଙ୍କ  ଜନ୍ମ କାଳରୁ  କର୍ମମୟ  ଜୀବନର  ସଂଗ୍ରାମୀ  ଅନୁଭବ  (୧୮୯୯ ରୁ ୧୯୫୦)  । ଦ୍ଵିତୀୟ  ଖଣ୍ଡ  “ ଆରବ  ସାଗରରୁ  ଚିଲିକା ” ରେ ରହିଛି  (୧୯୫୬ ରୁ ୧୯୬୦) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ   ତାଙ୍କ  ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ଵ  ସମୟରେ  ହୋଇଥିବା  କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ   । ଦ୍ଵିତୀୟ  ଖଣ୍ଡ   ସଂକ୍ଷିପ୍ତ  ହେଲେ  ବି , ଏହା  ପ୍ରତ୍ୟକ  ଓଡିଆ  ଜାଣିବା   ନିତାନ୍ତ   ଆବଶ୍ୟକ  । ନବ  ଉତ୍କଳର  ନିର୍ମାତା – “ ମହତାବ ” ଙ୍କୁ  ଏଥିରୁ  କିଛି   ମାତ୍ରାରେ   ଚିହ୍ନିହୁଏ   । ୧୯୬୦ ରୁ  ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ  ବ୍ୟଥିତ   କରିଥାଏ   । “ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ” ସବୁ   ସମୟରେ  ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ  ଏବଂ  ଉପସଂହାରହୀନ  ହୋଇଥାଏ   ।

ଲେଖା ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କର  ବୋଧଶକ୍ତି  ଜାଗ୍ରତ

‘ ସମାଧାନର  ପଥେ ’ ରେ  ଡଃ  ମହତାବ  ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷାକୁ    ଗୁରୁତ୍ଵଦେଇ  ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ  ଜଣାଇବାକୁ  ଯେତେଇଚ୍ଛା , ତା  ଅପେକ୍ଷା  ନିଜକୁ  ଓ  ନିଜ  କଥାକୁ  ଆତ୍ମମନ୍ଥନ   କରିଛନ୍ତି   । ତେଣୁ  ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଠାରୁ  ଡଃ  ମହତାବଙ୍କ  “ ସାଧନାର ପଥେ ” ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ଭିନ୍ନ  ସ୍ଵାଦର    । ଉକ୍ତ  ନାମକରଣଟିରେ  ଡଃ  ମହତାବଙ୍କ  ଜୀବନଦର୍ଶନ  ଓ  ବିଶେଷ  ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀର   ନିଦର୍ଶନ   ରହିଅଛି    । “ ସାଧନାର ପଥେ ” ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ସାରମର୍ମ  ବେଶ୍  ଚମତ୍କାର   । ଜୀବନ  ଅନାଦି  ଅନନ୍ତ    । ବ୍ୟକ୍ତିଗତ   ଜୀବନରେ  ମୃତ୍ୟୁ  ଅଛି  । କିନ୍ତୁ  ମଣିଷ  ଜୀବନରେ  ମୃତ୍ୟୁ  କାହିଁ ? ତେଣୁ  ସାଧନା   ନିରନ୍ତର  ଚାଲିବ   । ସାଧନାର   ପଥରେ  ମଣିଷ  ଜନ୍ମ  ଜନ୍ମାନ୍ତର  ଅବିଶ୍ରାନ୍ତ   ଚାଲିଛି   । କୌଣସି   ବ୍ୟକ୍ତିର   ଜୀବନ   ତୁଚ୍ଛ  କି  ମୂଲ୍ୟହୀନ  ନୁହେଁ   । ପ୍ରତ୍ୟକ  ନିଜ  ଜୀବନ  କାଳରେ   କିଛି  ନା କିଛି  ସାଧନା  ସମ୍ପାଦନ   କରୁଛନ୍ତି   । ଡକ୍ଟର  ମହତାବ  ଗୋଟିଏ  ଦୃଷ୍ଟିରୁ  ବିଚାରକତି   ନିଜକୁ  ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ   ମଧ୍ୟରୁ   ଅନ୍ୟତମ  ବୋଲି  ଭାବିଛନ୍ତି   ସେପରି  ସେ  ତାଙ୍କ  ବିଶିଷ୍ଟତାକୁ  ଭୁଲି  ନାହାନ୍ତି   । ଏଠାରେ  ଆଇନଷ୍ଟାଇନଙ୍କ  କିଛି  କଥା  ସ୍ଵତଃ  ମନକୁ  ଆସିଥାଏ   । ସେ  କହିଛନ୍ତି  ସାଧାରଣ  ମଣିଷ  ଅଜ୍ଞାତସାରରେ   ସାଧନାର   ପଥରେ  ଚାଲିଥାନ୍ତି   । ଜୀବନ  ସମ୍ବନ୍ଧରେ  ଖୁବ୍  କମ୍  ଲୋକଙ୍କର  ବୋଧଶକ୍ତି  ଜାଗ୍ରତ  ହୋଇଥାଏ   । ଜଳରେ  ଥିବା  ମାଛ  ଯେପରି  ଜଳ  ବିଷୟରେ  ଅଜ୍ଞ , ସେମିତି  ଅନେକ  ଜୀବନ  ସମ୍ବନ୍ଧରେ  ଚେତନାହୀନ  ହୋଇଥାନ୍ତି   । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ  ଡଃ  ମହତାବଙ୍କ  ବୋଧଶକ୍ତି  ପ୍ରଖର , ଯଦ୍ଵାରା  ନିଜ  ଜୀବନର  ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟକୁ  ପ୍ରତିପାଦିତ   କରିପାରିଛନ୍ତି  ।

ଦ୍ଵିତୀୟଖଣ୍ଡ  “ ଆରବ  ସାଗରରୁ  ଚିଲିକା ” ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ପୁସ୍ତକ  ମହତାବଙ୍କ  ଘଟଣାବହୁଳ  ଜୀବନର  ସଂକ୍ଷିପ୍ତ  ପରିପ୍ରକାଶ   । କର୍ମବାଦୀ  ଡକ୍ଟର  ମହତାବ , ୧୯୪୬ ମସିହାରୁ  ୧୯୫୦  ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ  ଓଡିଶାର  ମାନ୍ୟବର  ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ  ରହିଥିଲେ   । ଦେଶର  ପରାଧୀନତାକୁ  ମର୍ମେ ମର୍ମେ  ଉପଲବ୍ଧି   କରିଥିବା  ଡକ୍ଟର   ମହତାବ , ସ୍ଵାଧୀନ  ଭାରତରେ  ଜନଗଣଙ୍କ  ପ୍ରତିନିଧି  ରୂପେ  ଶାସନର  ଡୋରି  ଧରିଥିଲେ   । ଦେଶର   ଶିଳ୍ପ  ମନ୍ତ୍ରୀ , ବମ୍ବେର  ରାଜ୍ୟପାଳ  ପରେ  ଓଡିଶାର  ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ   ପଦକୁ  ମଣ୍ଡନ  କରିଥିଲେ   ତେଣୁ  ୧୯୫୬ ରୁ  ୧୯୬୦ ମଧ୍ୟରେ  କର୍ମମୟ  ଜୀବନ  ଅର୍ଥାତ୍  ରାଜ୍ୟପାଳରୁ  ତାଙ୍କର  ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ  କଥାକୁ  - “ ଆରବସାଗର (ବମ୍ବେ) ରୁ ଚିଲିକା (ଓଡିଶା) ” ନାମରେ  ନାମିତ  କରିଛନ୍ତି   । ଓଡିଶାର  କଳେବର , ସଂସ୍କୃତି , ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ , ଶିକ୍ଷା , ଶିଳ୍ପ , ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ , କୃଷି , ସାହିତ୍ୟ , ରାଜନେତା  ସୃଷ୍ଟି  କରିବାର  ଅଦମ୍ୟ  ପରାକାଷ୍ଠା  ର  ପ୍ରତୀକ  ଥିଲେ  ସେ   । ତେଣୁ  ଓଡିଶାର  ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ  ପ୍ରଗତି   ଓ  ବିକାଶ  ର  ଧାରାକୁ   ଆୟମାରମ୍ଭ   କରି  ପରପିଢି  ପାଇଁ  ଉଦାହରଣ   ସୃଷ୍ଟି  କରିପାରିଥିଲେ   । ସମସ୍ତ  କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ  ମଧ୍ୟରେ   ସାହିତ୍ୟକୁ   ସଦାସର୍ବଦା   ପ୍ରାଥମିକତା  ଦେଉଥିଲେ – ଯଥା – “ ଓଡିଶାର  ସର୍ବମୁଖୀ  ଉନ୍ନତି  ସାଧନ  ସାହିତ୍ୟର  ପ୍ରଗତିବିନା  ସମ୍ଭବନୁହେଁ  । ” ବୋଲି  ତାଙ୍କର  ଧାରଣା  ଥିଲା  ସେ  ଏପ୍ରିଲ  ୧୯୬୨  ଝଙ୍କାରରେ  ଲେଖିଥିଲେ  - ସାହିତ୍ୟିକ   ଏକ  ବ୍ୟକ୍ତି  ବିଶେଷ  ନୁହେଁ   ।  ସେ  ଏକ  ଭାବଧାରାର   ଅଗ୍ରଦୂତ   ଓ  ପ୍ରତିନିଧି :

ସାମାଜିକ  ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ  ସାଧନ  ହେଉଛି  ଆଜିର  ପରିସ୍ଥିତିରେ   ସାହିତ୍ୟର  କର୍ତ୍ତବ୍ୟ  ।

ବସ୍ତୁତଃ  , ଆତ୍ମ  ଉପଲବ୍ଧି  ଉପରେ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଚମତ୍କାରିତା  ନିର୍ଭର   କରିଥାଏ  । ତେଣୁ  ଅନେକଙ୍କ  ମତରେ  , ଏହା  ଏକ  ଇତିହାସ  ନୁହେଁ , କି  ଧାରାବାହିକ  ଜୀବନ  ବର୍ଣ୍ଣନା  ନୁହେଁ , ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ହେଉଛି  ମଣିଷର   ଆତ୍ମବିବର୍ତ୍ତନର  କାହାଣୀ  ମାତ୍ର   । ଡକ୍ଟର  ମହତାବଙ୍କ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ମଧ୍ୟରେ   ଗୋଟିଏ  ନୂଆ  ଯୁଗର  ସାଧନା  ଓ  ସିଦ୍ଧି  ପ୍ରକାଶିତ  ହୋଇଅଛି  । ଓଡିଶା   ତଥା   ଭାରତ   ଇତିହାସର   ପୃଷ୍ଠ  ଭୂମିରେ  ନିଜ  ଗାଥାକୁ  ଏପରି  ଭାବେ   ବର୍ଣ୍ଣନା   କରିଛନ୍ତି ଯେ , ଏହା  ମଧ୍ୟରୁ  ଇତିହାସକୁ  ଭିନ୍ନ  କରି  ଦେଖି ହେବ  ନାହିଁ   । ତେଣୁ “ ସାଧନାର  ପଥେ ” , “ ଆରବସାଗରରୁ  ଚିଲିକା ”, ଆଗାମୀ   ପିଢି  ପାଇଁ  ଐତିହାସିକ “ ରେଫରେନ୍ସ ବୁକ୍ ” ହୋଇ  ରହିବ   । ଉକ୍ତ  ପୁସ୍ତକ  ଦୁଇଟି , ଓଡିଶାର   ଇତିହାସ , ପ୍ରଗତି  ଓ  ତାଙ୍କ  କର୍ମମୟ  ଜୀବନର  ଏକ  ସମନ୍ଵୟ  କହିଲେ  ଭୁଲ  ହେବ  ନାହିଁ  । ଡକ୍ଟର  ମହତାବଙ୍କ  ନିରବିଚ୍ଛିନ୍ନ  ସାହିତ୍ୟ  ସାଧନାରେ  ଓଡିଆ  ସାହିତ୍ୟ  ସମ୍ଭାରକୁ  କେବଳ  ପୃଷ୍ଠ , ବଳିଷ୍ଠ  କରିନାହାଁନ୍ତି   , ବରଂ  ବହୁ  ନୂତନ  ଶୈଳୀର  ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ  ଛାଡିଯାଇଛନ୍ତି   ଯାହା  ପରକାଳରେ  ଅନେକ  ଓଡିଆ  ଆତ୍ମଜୀବନୀ  ରଚକଙ୍କ  ଅନୁସରଣୀୟ  ହୋଇଛି   ।

ଆଧାର : ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ

3.03571428571
ଆପଣଙ୍କର ପରାମର୍ଶକୁ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

( ଯ଼ଦି ଆପଣଙ୍କର କିଛି କମେଣ୍ଟ / ପରାମର୍ଶ ଉକ୍ତ ବିଷଯ଼ବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ରହିଛି ତେବେ ଦଯାକରି ତାହାକୁ ଏଠାରେ ପୋଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ

Enter the word
ନେବିଗତିଓଂ
Back to top